Raport o oddziaływaniu na środowisko – I wersja – maj 2010

9. OKREŚLENIE PRZEWIDYWANEGO ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO WYBRANEGO WARIANTU REALIZACJI INWESTYCJI, W TYM RÓWNIEŻ WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII PRZEMYSŁOWEJ, A TAKŻE MOŻLIWEGO TRANSGRANICZNEGO ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO

9.1. Oddziaływanie na stan jakości powietrza atmosferycznego

9.1.1. Przedmiot i zakres analizy

Przedmiotem analizy jest ocena stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego spowodowanego emisją substancji pyłowych i gazowych ze źródeł usytuowanych na terenie obiektu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji termicznego przekształcania frakcji resztkowej z odpadów komunalnych (ZTPO) wraz z możliwością przekształcania stabilizatu po fermentacji. Niniejsza część zawiera następujące elementy:

  • dokładną charakterystykę źródeł emisji,
  • określenie rodzajów i ilości zanieczyszczeń w mg/s, kg/h i Mg/rok, jakie będą odprowadzane do atmosfery z poszczególnych źródeł,
  • określenie maksymalnych stężeń zanieczyszczeń,
  • określenie częstości przekraczania wartości odniesienia lub dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu, obliczonych ze stężeń poszczególnych substancji odniesionych do 1 godziny, a także stężeń średnich, uwzględniając tło zanieczyszczeń atmosfery i okoliczne warunki fizjograficzne.

9.1.2. Metodyka

Do obliczeń wykorzystano program EK100W firmy ATMOTERM S.A. z siedzibą w Opolu.

Program EK100W jest narzędziem służącym do wykonania pełnej analizy stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, spowodowanego emisją z zespołu emitorów punktowych, powierzchniowych i liniowych. Obliczenia przeprowadzane są w oparciu o model Pasquilla, rekomendowany w Polsce jako model do obliczania wpływu emisji z obiektów przemysłowych na stan powietrza atmosferycznego, opublikowany przez Ministerstwo Środowiska w Rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2010, nr 16, poz. 87).

Wizualizacje pobranych z programu EK100W danych i wyników na podkładzie mapy cyfrowej umożliwia program GRAFIKA.

9.1.3. Analiza uciążliwości

9.1.3.1. Warunki meteorologiczne i analiza szorstkości terenu

Przy wykonaniu analizy rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu niezbędne jest poznanie warunków meteorologicznych panujących na danym terenie.

W niniejszej ocenie uwzględniono elementy klimatyczne, które bezpośrednio wpływają na rozkład przestrzenny zanieczyszczeń: temperaturę powietrza, rozkład kierunków i prędkości wiatru oraz stany równowagi atmosfery.

Dane pochodzą ze stacji Katowice jako najbliżej położonej względem omawianej inwestycji:

  • wysokość anemometru – 16 m,
  • średnia roczna temperatura powietrza: 8 C,

W tabeli poniżej przedstawiono udziały poszczególnych kierunków i prędkości wiatru [ilość poszczególnych prędkości wiatru przy uwzględnieniu poszczególnych stanów równowagi atmosfery w kolejnych sektorach róży wiatrów / ogólna liczba obserwacji: 29213].

Do obliczeń przyjęto różę wiatrów dla Miasta Katowice.

Róża wiatrów roczna

Stacja meteorologiczna Katowice


Tabela 9.1. Zestawienie udziałów poszczególnych kierunków wiatru


W ciągu roku obserwuje się przewagę wiatrów z kierunku południowo-zachodniego, w związku z tym najbardziej narażone na negatywny wpływ ZTPOK mogą być tereny położone po jego północno – wschodniej stronie.

Szorstkość aerodynamiczną podłoża wyznaczono na podstawie mapy topograficznej 1:10 000 w zasięgu równym 50 hmax. Dla każdego sektora róży wiatrów obliczono średnią wartość z0 według wzoru:

gdzie:

z0

średnia wartość współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu na obszarze objętym obliczeniami [m],

z0c

średnia wartość współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu na obszarze o danym typie pokrycia terenu [m],

F

powierzchnia obszaru objętego obliczeniami,

Fc

powierzchnia obszaru o danym typie pokrycia terenu.

Biorąc pod uwagę charakter terenu sąsiadującego z projektowaną inwestycją, do obliczeń stężeń przyjęto średnia wartość z0 z wartości obliczonych dla występujących obszarów o danym typie pokrycia terenu, tj. 1,19.m.

Tabela 9.2. Zestawienie współczynnika pokrycia terenu

Sektor

Typ pokrycia terenu oraz odpowiadający mu współczynnik “zo

Woda

Łąki

Lasy

Zabudowa niska

Zabudowa średnia

Zabudowa wysoka

Sady

“zo“, średnia dla sektora

0,00008

0,02

2

0,5

2

3

0,4

N

0,0000016

0,004

0,5

0,025

0,46

0,3

0,06

1,35

NE

0,0000040

0,004

0,6

0,025

0,4

0,15

0,06

1,24

E

0,0000024

0,003

0,4

0,050

0,6

0,3

0,04

1,39

SE

0,0000040

0,005

0,3

0,050

0,5

0,15

0,06

1,07

S

0,0000040

0,005

0,6

0,075

0,2

0,15

0,04

1,07

SW

0,0000040

0,005

0,4

0,075

0,3

0,15

0,06

0,99

W

0,0000024

0,003

0,6

0,050

0,3

0,3

0,06

1,31

WN

0,0000024

0,006

0,44

0,050

0,4

0,15

0,04

1,09

Średni współczynnik aerodynamicznej szorstkości rozpatrywanego terenu

1,19

9.1.3.2. Tło zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego

Zgodnie z pismem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach. aktualne tło zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego w rejonie lokalizacji inwestycji tj. wynosi:

  • dwutlenek azotu 27 µg/m3,
  • pył zawieszony PM10 42 µg/m3,
  • benzen 3,6 µg/m3,
  • ołów 0,052 µg/m3.

Dla pozostałych zanieczyszczeń przyjęto wartości odniesienia zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu w wysokości 10% dopuszczalnego stężenia średniorocznego.

9.1.3.3. Wymagania formalno-prawne

Oceny oddziaływania ZTPOK na jakość powietrza dokonano w oparciu o następujące przepisy wykonawcze do ustawy Prawo ochrony środowiska:

  • Rozporządzenie w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu,
  • Nieobowiązujące już rozporządzenie w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu,
  • Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska,

a także zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Środowiska – “Komunikatem w sprawie utraty mocy prawnej rozporządzenia w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu”, zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa, nieobowiązujące już rozporządzenie nie może być podstawą do wydawania orzeczeń administracyjnych, jednakże może być wykorzystywana zawarta w nim metodyka modelowania rozkładu stężeń substancji w powietrzu. Ponieważ trwające prace nad nowym rozporządzeniem, którego projekt został opublikowany na stronie Ministerstwa, są na ukończeniu, a rozporządzenie to ma być przyjęte z mocą wsteczną, co umożliwi zachowanie ciągłości regulacji – posłużyło ono za podstawę do określenia oddziaływania – po uwzględnieniu zmian z niego wynikających (zmianie ulegają wartości odniesienia od 2013 roku dla niklu, arsenu oraz kadmu, uśrednione dla okresu roku kalendarzowego).

Pomimo zaostrzenia wartości odniesienia, stężenia nie powodują ich przekraczania poza terenem należącym do prowadzącego instalację.

Obowiązujące w kraju przepisy prawne nakładają na źródła emisji zanieczyszczeń powietrza obowiązek dotrzymania norm stężeń substancji zanieczyszczających (imisji) oraz norm emisji.

Wielkości dopuszczalne imisji zawarte są w rozporządzeniu w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Wartości te prezentuje tabela poniżej. Dla planowanej inwestycji przyjęto poziomy jak dla roku 2010, ze względu na termin zakończenia budowy.

Tabela 9.3 Dopuszczalne poziomy niektórych substancji w powietrzu

Lp.

Nazwa

substancji

(numer CAS)*

Okres uśredniania

wyników

pomiarów

Dopuszczalny

poziom

substancji

w powietrzu

[mg/m3]

Dopuszczalna

Częstość przekraczania

dopuszczalnego

poziomu w roku

kalendarzowym

Margines tolerancji

[%]

[mg/m3]

Termin osiągnięcia poziomów dopuszczalnych

2007

2008

2009

od

2010

1

Benzen

rok

kalendarzowy

5c)

60

3

40

2

20

1

0

2010 r.

2.

Dwutlenek

azotu

(10102-44-0)

jedna

godzina

200 c)

18 razy

15

30

10

20

5

10

0

2010 r.

rok

kalendarzowy

40 c)

15

6

10

4

5

2

0

2010 r.

Tlenki

azotu d)

(10102-44-0,

10102-43-9)

rok

kalendarzowy

30 c)

od

01.01.2003

0

0

0

0

0

2003 r.

3

Dwutlenek

siarki

(7446-09-5)

jedna

godzina

350 c)

24 razy

0

0

0

0

2005 r.

24

godziny

125 c)

3 razy

0

0

0

0

2005 r.

Rok kalendarzowy i pora zimowa (okres od 01.X do 31.III)

20e)

0

0

0

0

2003 r.

4

Ołówf)

(7439-92-1)

rok kalendarzowy

0,5c)

0

0

0

0

2005 r.

5

Pył

zawieszony

PM10 g)

24

godziny

50 c)

35 razy

0

0

0

0

2005 r.

rok

kalendarzowy

40 c)

0

0

0

0

2005 r.

6

Tlenek

węgla

(630-08-0)

osiem

godzin h)

10000 c) h)

0

0

0

0

2005 r.

Objaśnienia:

  1. oznaczenie numeryczne substancji wg Chemical Abstracts Service Registry Number
  2. w przypadku programów ochrony powietrza o których mowa w art. 91 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku, częstość przekraczania odnosi się do poziomu dopuszczalnego wraz a marginesem tolerancji
  3. poziom dopuszczalny ze względu na ochronę zdrowia ludzi
  4. Suma dwutlenku azotu i tlenku azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu
  5. Poziom dopuszczalny ze względu na ochronę roślin
  6. Suma metalu i jego związków w pyle zawieszonym PM10
  7. Stężenie pyłu o średnicy aerodynamicznej ziaren do 10 mm (PM10) mierzone metodą wagową z separacją frakcji lub metodami uznanymi za równorzędne
  8. maksymalna średnia ośmiogodzinna spośród średnich kroczących, obliczanych co godzinę z ośmiu średnich jednogodzinnych w ciągu doby. każdą tak obliczoną średnią 8-godzinną przypisuje się dobie, w której się ona kończy. Pierwszym okresem obliczeniowym dla każdej doby jest okres od godziny 17.00 dnia poprzedniego do godziny 01.00 danego dnia. Ostatnim okresem obliczeniowym dla każdej doby jest okres od godziny 16.00 do 24.00 tego dnia czasu środkowoeuropejskiego CET

Drugim aktem prawnym regulującym poziomy imisji jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz.87). Prezentuje je tabela poniżej.

Tabela 9.4 Wartości odniesienia substancji zanieczyszczających w powietrzu oraz czasy ich obowiązywania wg rozrządzenia w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu i tło zanieczyszczeń w rejonie inwestycji

Nazwa substancji

numer CAS

Wartości odniesienia uśrednione dla okresu

Tło zanieczyszczeń R

Da – R

D1 [1 godz.]

Da [1 rok]

mg/m3

mg/m3

mg/m3

mg/m3

Dwutlenek azotu

10102-44-0

200

40

27

13

Dwutlenek siarki

7446-09-05

350

20

2

18

Tlenek węgla

630-08-0

30000

Pył zawieszony PM10

280

40

42

-2

Chlorowodór

7647-01-0

200

25

2,5

22,5

Fluorowodór

7782-41-4

30

2

0,2

1,8

Kadm *

7440-43-9

0,52

0,01/0,005

0,001

0,009

Tal*

7440-28-0

1

0,13

0,013

0,117

Rtęć*

7439-97-6

0,7

0,04

0,004

0,036

Ołów*

7439-92-1

5

0,5

0,052

0,448

Antymon i jego związki*

7440-36-0

23

2

0,2

1,8

Arsen*

7440-38-2

0,2

0,01/0,006

0,001

0,009

Chrom*

7440-47-3

4,6

0,4

0,04

0,36

Kobalt*

7440-48-4

5

0,4

0,04

0,36

Miedź*

7440-50-8

20

0,6

0,06

0,54

Mangan*

7439-96-5

9

1

0,1

0,9

Nikiel*

7440-02-0

0,23

0,025/0,02

0,0025

0,0225

Wanad*

7440-62-2

2,3

0,25

0,025

0,225

*suma metalu i jego związków w pyle zawieszonym PM10

Rozporządzenie to określa także wartość odniesienia opadu substancji pyłowej, która wynosi 200 g/(m2 rok).

Uznaje się, że wartość odniesienia substancji w powietrzu uśredniona dla jednej godziny jest dotrzymana, jeżeli wartość ta nie jest przekraczana więcej niż przez 0,274% czasu w roku dla dwutlenku siarki oraz więcej niż 0,2% czasu w roku dla pozostałych zanieczyszczeń.

W przypadku dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, pyłu zawieszonego, tlenku węgla i benzenu częstość przekraczania odnosi się do wartości odniesienia wraz z marginesem tolerancji określonym w rozporządzeniu w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu.

Jeżeli dopuszczalna wartość odniesienia lub dopuszczalny poziom substancji uśrednione dla roku nie są przekroczone, należy uznać, że nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej wartości.

Z punktu widzenia ochrony atmosfery nie istnieją specjalne wymagania co do ochrony obiektów zabytkowych oraz dóbr materialnych. Dotrzymanie ogólnych wymagań ochrony powietrza będzie więc oznaczać, że wpływ instalacji na ww. obiekty będzie znikomy i nie spowoduje pogorszenia ich ogólnego stanu.

Dla niektórych instalacji zostały określone również dopuszczalne do wprowadzania do powietrza normy emisji. Reguluje je rozporządzenie w sprawie standardów emisyjnych
z instalacji. Dla omawianej spalarni odpadów normy te prezentuje tabela poniżej.

Tabela 9.5 Standardy emisyjne z instalacji spalania odpadów

Lp.

Nazwa substancji

Standardy emisyjne w mg/m3u(dla dioksyn i furanów w ng/m3u) przy zawartości 11% tlenu w gazach odlotowych

Średnie dobowe

Średnie trzydziestominutowe

A

B

1

2

3

4

5

1

Pył ogółem

10

30

10

2

Substancje organiczne w postaci gazów i par wyrażone jako całkowity węgiel organiczny

10

20

10

3

chlorowodór

10

60

10

4

fluorowodór

1

4

2

5

Dwutlenek siarki

50

200

50

6

Tlenek węgla

50

100

150*

7

Tlenek azotu i dwutlenek azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu z istniejących instalacji o zdolności przerobowej powyżej 6 Mg odpadów spalanych w ciągu godziny lub z nowych instalacji

200

400

200

8

Metale ciężkie i ich związki wyrażone jako metal

Średnie z próby o czasie trwania 30 minut do 8 godzin

kadm + tal

0,05

rtęć

0,05

Antymon + arsen + ołów + chrom + kobalt + miedź + mangan + nikiel + wanad

0,5

9

Dioksyny i furany

Średnia z próby o czasie trwania od 6 do 8 godzin

0,1

*wartość średnia 10 – minutowa

9.1.3.4. Charakterystyka miejsc powstawania emisji w ZTPOK

Ogólne założenia technologiczne zostały przedstawione w rozdziałach 6 i 7. Poniżej natomiast przedstawiono rozwiązania technologiczne najbardziej istotne z punktu widzenia ochrony atmosfery.

Hala wyładunkowa i obszar bunkra

Obiekt ten jest źródłem niezorganizowanej emisji pyłu i odorów, zachodzącej podczas rozładunku odpadów. Aby zminimalizować wpływ obiektu na powietrze atmosferyczne, został zainstalowany system wentylatorów utrzymujący w nim stałe podciśnienie. Zanieczyszczone powietrze jest odciągane pod ruszt, gdzie spalane są zawarte w nim substancje odorotwórcze oraz pył, co znacznie ogranicza ich emisję. W celu jeszcze sprawniejszego działania instalacji proponuje się zwiększanie ciągu wentylatorów podczas otwierania bram hali wyładunkowej i powrót ich pracy do stanu bazowego po zamknięciu bram.

Instalacja waloryzacji żużli

Zostanie wykonana instalacja waloryzacji żużli i popiołów paleniskowych z dwóch linii termicznego przekształcania odpadów komunalnych. Proces wydzielania metali żelaznych
i nieżelaznych oraz rozdział na frakcję żużli prowadzony będzie w hali. Po tej obróbce będzie transportowany na zadaszony plac sezonowania żużla.

Zaleca się, aby system wentylacyjny hali przeznaczonego pod instalacje waloryzacji żużli został wyposażony w filtry tkaninowe, co zapobiegnie emisji pyłów do atmosfery.

Silosy

W silosach umiejscowionych w budynku spalania przechowywane będą produkty używane w metodzie pół-suchego oczyszczania spalin.. Silosy mogą być źródłem emisji pyłu. Na otworze oddechowym” silosu zainstalowane będą filtry workowe, które ograniczą emisję pyłów do minimum. Określenie stopnia redukcji emisji zostanie dokonane na etapie projektu technicznego. Można jednak przewidywać, ze zgodnie z praktyką maksymalne stężenie pyłu w gazach odlotowych nie przekroczy 5 mg/Nm3.

Linie do termicznego przekształcania odpadów

Głównym źródłem emisji zanieczyszczeń gazowych na terenie ZTPOK będzie prowadzony proces technologiczny, polegający na termicznym przekształcaniu odpadów komunalnych.
W wyniku spalania odpadów i osadów ściekowych w piecu i złożonych procesów chemicznych zachodzących w wysokich temperaturach powstają zanieczyszczenia gazowe emitowane do atmosfery.

Poza głównymi składnikami spalin takimi jak dwutlenek węgla i para wodna w wyniku spalania powstają również wykazujące właściwości toksyczne związki nieorganiczne i organiczne. Są to między innymi: tlenki azotu (NOx), dwutlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), chlorowodór (HCl), fluorowodór (HF), metale ciężkie (As, Co, Pb, Cd i in.), a także całkowity węgiel organiczny (TOC) oraz dioksyny i furany.

Planowana jest budowa dwóch linii termicznego przekształcania odpadów o wydajności 32 Mg/h każda. Linie będą wyposażone w wspólny komin i wentylatory ciągu. Zakłada się ciągłą pracę linii przez 24 h na dobę, siedem dni w tygodniu.

Spalarnie odpadów komunalnych generalnie emitują strumień spalin (przy 11% obj. tlenu) w ilości pomiędzy 4500 i 6000 m3 na tonę odpadów. Do dalszej analizy emisji spalin dla planowanego ZTPOK przyjęto ich ilość na poziomie 5500 Nm3 na 1 Mg
odpadów. Przy wydajności rocznej instalacji 500 000 Mg (2 x 32 Mg/h) i czasie pracy instalacji 8000 godzin w roku, daje to ok. 344 000 Nm3/h spalin.

Środki transportu

Pojazdy poruszające się po terenie ZTPOK będą źródłem emisji substancji w wyniku spalania paliw w silnikach.

  1. dowóz odpadów

Wszystkie samochody dowozić będą odpady do rozładunkowego hali wyładunkowej. Proces rozładunku samochodu obejmować będzie podjazd pod bramę stanowiska wyładowczego, otwarcie bramy, postój na biegu jałowym, opróżnienie samochodu, zamknięcie bramy i odjazd.

  1. transport żużla

Żużel będzie okresowo składowany pod wiatą na placu przyjęcia żużla i dalej przekazywany do instalacji obróbki żużla. Dalej będzie kierowany na zadaszony plac sezonowania żużla. Odbiór żużla po waloryzacji będzie odbywać się nieregularnie, nie każdego dnia. Dodatkowo z ZTPOK będą wywożone zestalone i ustabilizowane odpady z oczyszczania spalin, popioły po zestaleniu i stabilizacji, które ostatecznie mają trafić na składowisko i złom żelazny i nieżelazny przeznaczony na sprzedaż.

  1. ładowarka

Ładowarka będzie pracować na placu przyjęcia i sezonowania żużli przez ok. 3 godz. dziennie.

9.1.4. Obliczenia emisji z poszczególnych źródeł

W fazie eksploatacji emisja zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego z terenu obiektu będzie miała charakter zorganizowany oraz niezorganizowany.

9.1.4.1. Emisje z procesu technologicznego – emisja zorganizowana

Linie termicznego przekształcania odpadów – emitor E1 – Komin:

Przewidziane jest zaprojektowanie systemy kominowego dla dwóch linii ZTPOK. Oczyszczone spaliny będą kierowane przez dwa wentylatory ciągu do jednego komina i dalej do atmosfery. Głównym źródłem emisji zorganizowanej substancji gazowych i pyłu na terenie ZTPOK będzie prowadzony tam proces termicznego przekształcania odpadów komunalnych. Poza głównymi składnikami spalin takimi jak, dwutlenek węgla i para wodna, w wyniku spalania powstają również wykazujące właściwości toksyczne związki nieorganiczne i organiczne. Są to między innymi: tlenki azotu (NOX), dwutlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), chlorowodór (HCl), fluorowodór (HF), metale ciężkie (As, Co, Pb, Cd i in.), a także całkowity węgiel organiczny (TOC) oraz dioksyny i furany. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie standardów emisyjnych z instalacji wielkości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w gazach odlotowych z nowych instalacji termicznego przekształcania odpadów przedstawiają się następująco:

Tabela 9.6 Wielkości dopuszczalne stężeń zanieczyszczeń w gazach odlotowych
z nowych instalacji termicznego przekształcania odpadów

Nazwa substancji

Jednostka

Stężenie maksymalne

CO w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

50

Pył ogółem w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

10

HCl w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

10

HF w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

1

SO2 w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

50

Substancje organiczne wyrażone jako całkowity węgiel organiczny (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

10

Dioksyny i furany w w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

ng/m3u

0,1

NOx wyrażony jako
NO2 w gazach odlotowych (gaz suchy, 11 % O2, warunki normalne)

mg/m3u

200

Metale ciężkie w gazach odlotowych

Cd + Ti

mg/m3u

0,05

Hg

mg/m3u

0,05

Sb + As + Pb + Cr + Co + Cu + Mn + Ni + V

mg/m3u

0,5

Instalacja musi spełniać standardy emisyjne określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181), w przeciwnym wypadku właściwy organ odmówi wydania pozwolenia zintegrowanego lub już po uruchomieniu, pozwolenie zostanie cofnięte lub ograniczone – instalacja nie będzie mogła być eksploatowana. Warunki uznawania standardów za dotrzymane określa §20 ww. rozporządzenia. Rzeczywiste wielkości emisji do powietrza z instalacji w chwili obecnej są niemożliwe do określenia, będą znane po przeprowadzeniu pomiarów wstępnych z instalacji (zgodnie z art. 147 ust. 4 i 5 Prawa ochrony środowiska), a także cyklu pomiarów ciągłych z instalacji.

Wielkość emisji zanieczyszczeń dla standardów emisji z instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych dla granicznych emisji zanieczyszczeń oszacowano jako maksymalne (graniczne) emisje zanieczyszczeń do powietrza wynikające z gwarantowanych standardów emisji zgodnych z rozporządzeniem MŚ dot. standardów emisji (zarazem dyrektywą 2000/76/EW). Wielkości te wyliczono jako iloczyny odpowiednich stężeń i ilości spalin suchych w warunkach umownych przy zawartości objętościowej tlenu 11%. Wielkości granicznych, rocznych emisji zanieczyszczeń z instalacji ZTPOK (iloczyny stężeń równych dobowym standardom emisyjnym przez roczną ilość spalin) przedstawia poniższa tabela.

Tabela 9.7. Graniczne emisje zanieczyszczeń z ZTPO

Nazwa zanieczyszczenia

Emisja roczna

Mg/a

Emisja średnia

kg/h

Emisja maksymalna

mg/s

Stężenie /* zanieczyszczeń

mg/Nm3

Pył całkowity

27,52

3,44

955,56

10

HCl

27,52

3,44

955,56

10

SO2

137,6

17,2

4777,78

50

HF

2,752

0,344

95,56

1

NO + NO2 jako NO2

550,4

68,8

19111,11

200

CO

137,6

17,2

4777,78

50

Substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny

27,52

3,44

955,56

10

Cd+Tl

0,1376

0,0172

4,78

0,05

Hg

0,1376

0,0172

4,78

0,05

Sb+As+Pb+Cr+Co +Cu+Mn+Ni+V

1,376

0,172

47,78

0,5

Dioksyny i furany

0,2752 g/a

0,0344 mg/h

9,56 ng/s

0,1 ng/Nm3

Źródło: Opracowanie własne

Uwaga:

* – średnie wartości dobowe standardów emisji wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181),

Z analizy pomiarowych wielkości emisji zanieczyszczeń z pracujących spalarni w UE wynika, że rzeczywiste emisje mogą być nawet 3 – 6 krotnie mniejsze. Dla linii termicznego przekształcania odpadów wyniki obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, zostały przedstawione dla następujących wariantów emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego:

  • emisja zanieczyszczeń przy zastosowaniu metody półsuchego oczyszczania spalin;
  • emisja graniczna zanieczyszczeń – graniczne standardy emisji zanieczyszczeń, które muszą być dotrzymane; wariant najbardziej niekorzystny ze względu na maksymalną wielkość emisji, na poziomie standardu emisyjnego,

Tabela 9.8 Emisje zanieczyszczeń z ZTPO (graniczne emisje i metoda półsucha oczyszczania spalin)

Nazwa zanieczyszczenia

Emisja roczna

Mg/a

Emisja średnia

kg/h

Emisja maksymalna

mg/s

GRANICZNE EMISJE

Pył całkowity

27,52

3,44

955,56

HCl

27,52

3,44

955,56

SO2

137,6

17,2

4777,78

HF

2,752

0,344

95,56

NO + NO2 jako NO2

550,4

68,8

19111,11

CO

137,6

17,2

4777,78

Substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny

27,52

3,44

955,56

Cd+Tl

0,1376

0,0172

4,78

Hg

0,1376

0,0172

4,78

Sb+As+Pb+Cr+Co +Cu+Mn+Ni+V

1,376

0,172

47,78

Dioksyny i furany

0,2752 g/a

0,0344 mg/h

9,56 ng/s

METODA PÓŁSUCHA

Pył całkowity

13,76

1,72

477,8

HCl

22,016

2,752

764,4

SO2

55,04

6,88

1911,1

HF

2,2016

0,2752

76,4

NO + NO2 jako NO2

495,36

61,92

17200,0

CO

123,84

15,48

4300,0

Substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny

13,76

1,72

477,8

Cd+Tl

0,08256

0,01032

2,9

Hg

0,08256

0,01032

2,9

Sb+As+Pb+Cr+Co +Cu+Mn+Ni+V

0,688

0,086

23,9

Dioksyny i furany

0,1376g/a

0,0172 mg/h

4,8 ng/s

Źródło: Opracowanie własne. Uwaga* – do obliczenia przestrzennych rozkładów stężeń metali należy przyjąć bezpiecznie dla środowiska, że w skrajnym przypadku dany metal może samodzielnie wypełnić standard emisyjny określony dla sumy metali, w przypadku braku pozostałych składników.

Spośród zestawionych w powyższej tabeli zanieczyszczeń następujące substancje nie posiadają odpowiedników w wykazie zawartym w nieobowiązującym obecnie załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu:

  • substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny (TOC),
  • dioksyny i furany.

W związku z powyższym substancji tych nie uwzględniono w obliczeniach rozprzestrzeniania się tych zanieczyszczeń i ich wpływu na stan powietrza atmosferycznego.

Parametry emitora

Emisja z instalacji spalania odpadów odbywać się będzie za pośrednictwem jednego emitora E1 o następujących parametrach:

materiał komina komin stalowy, ocieplony

wysokość wylotu z komina 80,0 m npt.

średnica wylotu z komina 1,6 m

rodzaj wylotu pionowy, niezadaszony

temperatura spalin na wylocie z komina 397 K

ilość spalin na wylocie z komina 344 000 Nm3/h

prędkość wylotu spalin 15,5 m/s

Dla linii termicznego przekształcania odpadów, wszystkie rodzaje obliczeń wykonano w 2 wariantach, w zależności od przyjętej metody oczyszczania spalin:

Wariant 1 – metoda półsucha oczyszczania spalin;

Wariant 2 – Graniczne emisje z ZTPO (wielkość emisji na poziomie standardu emisyjnego).

Dla tych dwóch wariantów wykonano odpowiednie wyliczenia dla zanieczyszczeń zawartych w załączniku nr. 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji. Nie wykonywano takich obliczeń dla substancji organicznych w postaci par i gazów w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny (TOC) oraz dla dioksyn i furanów, ze względu na brak w tym względzie poziomu odniesienia jaki jest zawarty w rozporządzeniu. Substancje te zostały uwzględnione w tabelach określających emisje zanieczyszczeń dla poszczególnych metod oczyszczania gazów odlotowych.W przypadku w/w metod wykonano obliczenia dla wszystkich emitowanych substancji. Wyniki obliczeń przedstawiono w postaci graficznej na mapach. W przypadku metody półsuchej wyniki obliczeń przedstawiono w formie graficznej dla wszystkich emitowanych substancji.

Wariant 1 – metoda półsucha oczyszczania spalin;

Wielkość emisji zanieczyszczeń dla metody półsuchej oczyszczania spalin przyjętą do obliczeń przedstawiono w poniższej tabeli.

Tabela 9.9. Wielkości emisji zanieczyszczeń z ZTPO przy zastosowaniu metody półsuchej oczyszczania spalin

Nazwa zanieczyszczenia

Emisja roczna

Mg/a

Emisja średnia

kg/h

Emisja maksymalna

mg/s

Stężenie zanieczyszczeń

mg/Nm3

Pył całkowity

13,76

1,72

477,8

5

HCl

22,016

2,752

764,4

8

SO2

55,04

6,88

1911,1

20

HF

2,2016

0,2752

76,4

0,8

NO + NO2 jako NO2

495,36

61,92

17200,0

180

CO

123,84

15,48

4300,0

45

Substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny

13,76

1,72

477,8

5

Cd+Tl

0,08256

0,01032

2,9

0,03

Hg

0,08256

0,01032

2,9

0,03

Sb+As+Pb+Cr+Co +Cu+Mn+Ni+V

0,688

0,086

23,9

0,25

Dioksyny i furany

0,1376g/a

0,0172 mg/h

4,8 ng/s

0,050 ng/Nm3

Źródło: Opracowanie własne

Przyjęte do obliczeń, zgodnie z powyższymi założeniami, wielkości emisji poszczególnych substancji, dla emitora E1 przedstawiono w poniższej tabeli.

Tabela 9.10. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji zanieczyszczeń ze spalarni (emisja dla jednego emitora) – metoda półsucha oczyszczania spalin

Nazwa substancji

Emisja

[kg/h]

Pył PM10

1,72

Chlorowodór

2,752

Dwutlenek siarki

6,88

Fluorowodór

0,2752

Dwutlenek azotu

61,92

Tlenek węgla

15,48

Kadm

0,00516

Tal

0,00516

Rtęć

0,01032

Antymon

0,0095

Arsen

0,0095

Ołów

0,0095

Chrom

0,0095

Kobalt

0,0095

Miedź

0,0095

Mangan

0,0095

Nikiel

0,0095

Wanad

0,0095

Uwaga* – do obliczenia przestrzennych rozkładów stężeń metali należy przyjąć bezpiecznie dla środowiska, że w skrajnym przypadku dany metal może samodzielnie wypełnić
standard emisyjny określony dla sumy metali, w przypadku braku pozostałych składników.

Wariant 2 – Graniczne emisje z ZTPO (wielkość emisji na poziomie standardu emisyjnego).

Wielkość emisji zanieczyszczeń dla wartości granicznych przyjęte do obliczeń przedstawiono w poniższej tabeli.

Tabela 9.11. Wielkości emisji zanieczyszczeń z ZTPO dla granicznych wielkości emisji

Nazwa zanieczyszczenia

Emisja roczna

Mg/a

Emisja średnia

kg/h

Emisja maksymalna

mg/s

Stężenie /* zanieczyszczeń

mg/Nm3

Pył całkowity

27,52

3,44

955,56

10

HCl

27,52

3,44

955,56

10

SO2

137,6

17,2

4777,78

50

HF

2,752

0,344

95,56

1

NO + NO2 jako NO2

550,4

68,8

19111,11

200

CO

137,6

17,2

4777,78

50

Substancje organiczne w postaci gazów i par, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny

27,52

3,44

955,56

10

Cd+Tl

0,1376

0,0172

4,78

0,05

Hg

0,1376

0,0172

4,78

0,05

Sb+As+Pb+Cr+Co +Cu+Mn+Ni+V

1,376

0,172

47,78

0,5

Dioksyny i furany

0,2752 g/a

0,0344 mg/h

9,56 ng/s

0,1 ng/Nm3

Źródło: Opracowanie własne

Uwaga:

* – średnie wartości dobowe standardów emisji wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 260, poz. 2181),

Przyjęte do obliczeń, zgodnie z powyższymi założeniami, wielkości emisji poszczególnych substancji dla każdego z emitora E1 przedstawiono w poniższej tabeli.

Tabela 9.12. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji zanieczyszczeń ze spalarni (emisja dla jednego emitora) – wartości graniczne

Nazwa substancji

Emisja maksymalna

[kg/h]

Pył PM10

3,44

Chlorowodór

3,44

Dwutlenek siarki

17,20

Fluorowodór

0,344

Dwutlenek azotu

68,8

Tlenek węgla

17,2

Kadm

0,0086

Tal

0,0086

Rtęć

0,0172

Antymon

0,019

Arsen

0,019

Ołów

0,019

Chrom

0,019

Kobalt

0,019

Miedź

0,019

Mangan

0,019

Nikiel

0,019

Wanad

0,019

Uwaga* – do obliczenia przestrzennych rozkładów stężeń metali należy przyjąć bezpiecznie dla środowiska, że w skrajnym przypadku dany metal może samodzielnie wypełnić standard emisyjny określony dla sumy metali, w przypadku braku pozostałych składników.

Ponadto w przypadku metali, aby uwzględnić fakt, że w skrajnym przypadku dany metal może samodzielnie spełnić dany standard emisyjny określony dla sumy metali, w przypadku braku pozostałych składników, przyjęto że dla każdego z metali tego typu sytuacja może wystąpić przez 1% czasu pracy instalacji, tj. przez 80 godzin w ciągu roku.

Silos sorbentu – emitor E2 – Segment oczyszczania spalin

Emisja dopuszczalna pyłu z silosu dla analogicznej instalacji termicznego przekształcania odpadów o wydajności 7,6 Mg/h znajdującej się w ZUSOK w Warszawie, wynosi 0,0168 kg/h, czyli 0,0017 Mg/rok (ok. 100 h rocznie).

Emisja z silosu sorbentu odbywać się będzie za pośrednictwem “otworu oddechowego” silosu, na którym zainstalowany będzie filtr workowy. Wysokość emitora wynosi h = 8,3 m npt. a średnica wylotu 1,0 m.

Maksymalna emisja godzinowa z planowanego silosu będzie się kształtować na podobnym poziomie. Zmieni się natomiast czas emisji pyłów z silosu, co związane będzie ze zwiększonym zapotrzebowaniem na surowce do instalacji oczyszczania, a co za tym idzie – częstszym napełnianiem silosu.

Na potrzeby niniejszego opracowania założono, że czas emisji pyłów z silosu wzrośnie proporcjonalnie do wzrostu wydajności łącznie dla dwóch linii i będzie wynosił ok. 405 h/rok. Emisja roczna będzie wynosić zatem 0,0068 Mg/rok.

Założono wydajność wentylatora przesyłowego w wysokości około 3360 Nm3/h oraz stężenie pyłu na wylocie 5 mg/Nm3. Szacunkowa emisja pyłu wyniesie

E = 5 mg/Nm3 x 3360 Nm3/h = 0,0168 kg/h x 405 h/rok = 0,0068 Mg/rok

Tabela 9.13. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji z silosu sorbentu – emitor E2

Rodzaj emitowanej substancji

Czas pracy

Wielkość emisji

h/rok

kg/h

Mg/rok

Pył

405

0,0168

0,0068

Silos węgla aktywnego – emitor E3 – Segment oczyszczania spalin

Emisja z silosu węgla aktywnego odbywać się będzie za pośrednictwem “otworu oddechowego” silosu, na którym zainstalowany będzie filtr workowy. Wysokość emitora wynosi h = 6,3 m npt. a średnica wylotu 1,0 m.

Zużycie sorbentu do zużycia węgla aktywnego zachodzi w stosunku ok. 3:1. Emisja dopuszczalna z silosu węgla aktywnego została więc oszacowana na podstawie emisji
z silosu sorbentu i będzie wynosić 0,0056 kg/h (0,0023 Mg/rok). Silos węgla aktywnego będzie trzy razy mniejszy w stosunku do silosu sorbentu.

Tabela 9.14. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji z silosu węgla aktywnego – emitor E3

Rodzaj emitowanej substancji

Czas pracy

Wielkość emisji

h/rok

kg/h

Mg/rok

Pył

405

0,0056

0,0023

Silos popiołów – emitor E4- Budynek zestalania i stabilizacji odpadów

Emisja z silosu popiołów odbywać się będzie za pośrednictwem “otworu oddechowego” silosu, na którym zainstalowany będzie filtr workowy. Wysokość emitora wynosi h = 8,3 m npt. a średnica wylotu 1,0 m.

Maksymalne stężenie na wylocie silosu po zainstalowaniu filtra workowego będzie wynosić 5 mg/Nm3. Ilość powietrza używanego do wtłaczania do silosu popiołów wynosi w ciągu godziny ok. 2 m3, a zakładany czas pracy silosu to 8000 h/rok. Emisja pyłu do powietrza wynosić będzie więc wynosić 10 mg/h (0,08 Mg/rok).

Tabela 9.15. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji z silosu popiołów – emitor E5

Rodzaj emitowanej substancji

Czas pracy

Wielkość emisji

h/rok

kg/h

Mg/rok

Pył

8000

0,01

0,08

Silos cementu – emitor E5 – Budynek zestalania i stabilizacji odpadów

Emisja z silosu cementu odbywać się będzie za pośrednictwem “otworu oddechowego” silosu, na którym zainstalowany będzie filtr workowy. Wysokość emitora wynosi h = 8,3 m npt. a średnica wylotu 1,0 m. Emisję z silosu cementu określono w sposób analogiczny do emisji z silosu popiołów. Maksymalne stężenie na wylocie silosu po zainstalowaniu filtra workowego będzie wynosić 5 mg/Nm3. Ilość powietrza używanego do wtłaczania do silosu cementu wynosi w ciągu godziny ok. 2 m3, a zakładany czas pracy silosu to 8000 h/rok. Emisja pyłu do powietrza wynosić będzie więc wynosić 10 mg/h (0,08 Mg/rok).

Tabela 9.16. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji z silosu cementu – emitor E5

Rodzaj emitowanej substancji

Czas pracy

Wielkość emisji

h/rok

kg/h

Mg/rok

Pył

8000

0,01

0,078

Hala waloryzacji wraz pomieszczeniem kruszarki – emitor E6 – Budynek waloryzacji żużla

Emisja z hali waloryzacji żużla odbywać się będzie za pośrednictwem systemu wentylacyjnego hali wyposażonego w filtr tkaninowy. Wysokość emitora wynosi h = 12,0 m npt. a średnica wylotu 1,0 m.

Maksymalne stężenie na wylocie hali waloryzacji żużli po zainstalowaniu filtra workowego będzie wynosić 5 mg/Nm3. Kruszarka będzie pracować 6 h/dobę przez 344 dni w roku. Kubatura hali wynosić będzie ok. 17500 m3, ilość wymian powietrza w ciągu godziny – 2. Emisja maksymalna będzie więc kształtować się na poziomie 0,12 kg/h (0,120 Mg/rok).

Tabela 9.17. Przyjęta do obliczeń wielkość emisji z hali waloryzacji żużla – emitor E6

Rodzaj emitowanej substancji

Czas pracy

Wielkość emisji

h/rok

kg/h

Mg/rok

Pył

1002

0,12

0,120

9.1.4.2. Emisja niezorganizowana

Emisja niezorganizowana na terenie instalacji (a więc po drogach wewnętrznych należących do prowadzącego instalację ZTPO) będzie pochodzić z operacji dowozu odpadów do rozładunkowego hali wyładunkowej (podjazd pod bramę wyładowczą, otwarcie bramy, postój na biegu jałowym, opróżnienie samochodu, zamknięcie bramy i odjazd), transportu żużla
i pracy ładowarki.

Środki transportu

  1. dowóz odpadów

Tabela 9.18. Ilość odpadów

Lp.

Rodzaj transportu

Tonaż pojazdów

Ilość samochodów

1

Ilość smieciarek “luzem dziennie

6 ton

151

2

Ilość zestawów z Punktów przeładunkowych dziennie

30 ton

34

3

Ilośc zestawów z balastami dziennie

20 ton

3

Odpady przeznaczone do spalenia dowożone będą do ZTPO samochodami ciężarowymi o ładowności ok. 6 Mg, 20 Mg oraz 30 Mg przez 260 dni w ciągu roku. Przewiduje się następujący dzienny rozkład kursów:

  • w godzinach 7.0021.00 (łącznie 14h) do ZTPO będzie przyjeżdżało ok. 188 samochodów o ładowności 6, 20, 30 Mg (188 wjazd i 188 wyjazd) oraz ok. 20 samochodów osobowych.

Do obliczeń przyjęto maksymalnie 14 kursów w ciągu godziny.

Wszystkie samochody dowozić będą odpady po utwardzonych drogach wewnętrznych oraz drogach dojazdowych prowadzących z ulic Szyb Walenty i DW 925-NS do bunkra rozładunkowego. Planuje się takie rozwiązanie transportu, aby co najmniej 70% strumienia odpadów trafiało do ZTPOK planowaną drogą DW 925-NS. Proces rozładunku samochodu obejmować będzie wjazd do zamykanej hali, podjazd pod bramę wyładunkową, otwarcie bramy wyładunkowej, postój na biegu jałowym, opróżnienie samochodu, zamknięcie bramy i odjazd, opuszczenie hali. Szacowany czas powyższych operacji to ok. 3 min. Długość drogi przejazdu samochodu dowożącego odpady (wjazd i wyjazd) to ok. 500 m.

Dla uproszczenia przyjęto emisję maksymalną przy 14 kursach/h.

  1. transport żużla

Żużel będzie okresowo składowany pod wiatą na placu sezonowania żużla, a następnie odbierany przez zewnętrznego odbiorcę. Odbiór będzie odbywać się nieregularnie, nie każdego dnia. Żużel będzie stanowił ok. 30% wsadu do pieców tj. ok. 500 Mg dziennie. Przyjmując jako środki transportu samochody ciężarowe o ładowności ok. 25 Mg, dziennie, będzie to średnio ok. 23 kursów.

Dodatkowo z ZTPO będą wywożone odpady z oczyszczania spalin, popioły po stabilizacji, które ostatecznie mają trafić na składowisko i złom przeznaczony na sprzedaż. Wszystkie te produkty będą wywożone samochodami o ładowności ok. 20 Mg. Na podstawie zakładanych parametrów projektowanych linii do termicznej obróbki odpadów ustalono, że jednego dnia będzie miało miejsce ok. 6 kursów samochodów związanych z transportem odpadów z oczyszczania spalin i popiołów po stabilizacji w godzinach 7.0021.00 (maksymalnie 0,5 kurs na godzinę w ciągu 260 dni w roku). Przejazd jednego samochodu (wjazd i wyjazd) na terenie ZTPOK trwać będzie ok. 3 min po drodze długości ok. 300 m.

  1. ładowarka

Ładowarka będzie pracować na placu przyjęcia i sezonowania żużli przez ok. 3 godz. dziennie.

Wskaźniki emisji zanieczyszczeń dla źródeł liniowych przyjęto wg “Assessment of Sources of Air, Water and Land Pollution – A Guide to Rapid Source Inventory Techniques and their Formulating Environmental Control Strategies”, Aleksander P. Economopoulos, World Health Organization, Genewa 1993 r., dla pojazdów poruszających się z niewielką prędkością.

Tabela 9.19. Wskaźniki emisji zanieczyszczeń dla źródeł liniowych [g/1km/poj.]

Lp.

Rodzaj zanieczyszczenia

Samochody ciężarowe

Zapłon samoczynny

1.

Dwutlenek azotu

18,20

2.

Tlenek węgla

7,30

3.

Węglowodory alifatyczne

5,80

4.

Dwutlenek siarki

3,63

5.

Pył zawieszony

1,60

Wskaźniki emisji zanieczyszczeń dla źródeł powierzchniowych przyjęto wg publikacji Wydawnictwa Komunikacji i Łączności “Paliwa, Oleje i Smary”, J. Michałowska (poniżej):

Tabela. 9.20. Ilość szkodliwych składników gazów spalinowych ze spalania oleju napędowego w maszynach roboczych (kg/Mg paliwa)

Rodzaj zanieczyszczenia

Ilość składnika gazów spalinowych w kg pochodząca z 1 tony spalonego oleju napędowego

Dwutlenek azotu

13.01

Tlenek węgla

20.81

Węglowodory alifatyczne

4.16

Dwutlenek siarki

7.80

Emisję zanieczyszczeń dla źródeł liniowych określono wg wzoru:

gdzie:

E

emisja danego zanieczyszczenia [g/h],

n

potok pojazdów [poj/h],

k

wskaźnik emisji danego zanieczyszczenia [g/km/poj],

l

długość trasy przejazdu [km],

p

udział pojazdów o danym typie silnika [-]

Emisję zanieczyszczeń dla źródeł powierzchniowych określono wg wzoru:

gdzie:

E

emisja danego zanieczyszczenia [kg/h],

B

maksymalne zużycie paliowa przez maszyny budowlane [kg/h],

k

wskaźnik emisji danego zanieczyszczenia [g/km/poj],

  • Dowóz odpadów
    • ilość pojazdów: maksymalna ilość dzienna to 188 pojazdy w ciągu 14 godzin (7.00-21.00). Przyjęto transport odpadów zmieszanych samochodami 6t (151), odpadów z punktów przeładunkowych pojazdami 30t (34), dowóz balastów pojazdami 20t (3). oznacz to średnie natężenie 14 pojazdów w ciągu godziny.
    • czas przejazdu jednego pojazdu: 3 min
    • droga: 0,5 km (wjazd + wyjazd)
    • czas emisji w roku: 3/60 h * 188 pojazdów/dzień * 260 dni/rok = 2444 h/rok

Tabela. 9.21 Wielkość emisji generowanej podczas dowozu odpadów

Lp.

Rodzaj zanieczyszczenia

Emisja

[g/s]

[kg/h]

[Mg/rok]

1

Dwutlenek azotu

0,02528

0,091

0,2224

2

Tlenek węgla

0,01014

0,0365

0,08921

3

Dwutlenek siarki

0,00504

0,01815

0,04436

4

Pył zawieszony

0,00222

0,008

0,01955

5

Węglowodory alifatyczne

0,00806

0,029

0,07088

  • Transport żużla , odpadów z oczyszczania spalin i popiołów po zestaleniu i

stabilizacji

  • ilość pojazdów: maksymalnie 29 w ciągu 14 godzin (7.00-21.00) – do obliczeń przyjęto maksymalnie 2 kursy w ciągu godziny
  • czas przejazdu jednego pojazdu: 3 min
  • droga: 0,3 km (wjazd + wyjazd)
  • czas emisji w roku: 3/60 h * 29 pojazdów * 260 dni w roku = 377 h/rok

Tabela.9.22. Wielkość emisji generowanej podczas transportu żużla, odpadów
z oczyszczania spalin i popiołów ze stabilizacji

Lp.

Rodzaj zanieczyszczenia

Emisja

[g/s]

[kg/h]

[Mg/rok]

1

Dwutlenek azotu

0,00303

0,01092

0,00412

2

Tlenek węgla

0,00122

0,00438

0,00165

3

Dwutlenek siarki

0,00061

0,00218

0,00082

4

Pył zawieszony

0,00027

0,00096

0,00036

5

Węglowodory alifatyczne

0,00097

0,00348

0,00131

  • Ładowarka
    • czas pracy w ciągu dnia: 3 godz.
    • maksymalne zużycie oleju napędowego – 20l/h = 17,5 kg/h
    • czas emisji w roku: 3 h * 260 dni/rok = 780 h/rok

Tabela 9.23. Wielkość emisji generowanej podczas pracy ładowarki

Lp.

Rodzaj zanieczyszczenia

Emisja

[g/s]

[kg/h]

[Mg/rok]

1

Dwutlenek azotu

0,0632

0,2277

0,2083

2

Tlenek węgla

0,1012

0,3642

0,3332

3

Węglowodory alifatyczne

0,0202

0,0728

0,0666

4

Dwutlenek siarki

0,0379

0,1365

0,1249

Emisja sumaryczna:

Tabela 9.24. Wielkość sumarycznej emisji niezorganizowanej z terenu ZTPOK

Lp.

Rodzaj zanieczyszczenia

Emisja sumaryczna

[Mg/rok]

1.

Dwutlenek azotu

0,43482

2.

Tlenek węgla

0,42406

3.

Dwutlenek siarki

0,11178

4.

Pył zawieszony

0,01991

5.

Węglowodory alifatyczne

0,19709

W związku ze specyficzną działalnością instalacji, obejmującą przede wszystkim termiczne przekształcanie odpadów komunalnych, jego uciążliwość względem powietrza atmosferycznego bierze swoje źródło przede wszystkim w tych procesach. Transport samochodowy na terenie ZTPOK stanowić będzie niejako poboczne źródło emisji o charakterze lokalnym, o niewielkiej uciążliwości i zasięgu.

Częstotliwość przejazdów samochodów transportujących odpady to najczęściej kilka samochodów w ciągu godziny, a więc emisja pochodząca z transportu będzie stanowić znikomy procent całkowitej emisji instalacji.

Biorąc pod uwagę omówione wyżej czynniki decydujące o uciążliwości instalacji względem powietrza atmosferycznego, emisje niezorganizowaną pochodzącą ze spalania paliw przez samochody, pominięto w dalszych obliczeniach, ze względu na jej marginalne znaczenie.

9.1.5. Określenie maksymalnych stężeń oraz zakresu obliczeń

W obliczeniach uwzględniono maksymalne emisje zanieczyszczeń, aktualne tło zanieczyszczeń, szorstkość terenu, warunki atmosferyczne oraz czas pracy źródeł emisji.

Charakterystyka fizyczna projektowanych punktowych źródeł emisji do powietrza (emitorów) została zebrana w tabeli poniżej.

Tabela 9.25 Charakterystyka emitorów istniejących w ZTPO – emisja zorganizowana

Symbol emitora

Opis emitora

Wysokość emitora [m]

Średnica wewnętrzna emitora [m]

Przepływ w emitorze lub wydajność wentylatora [Nm3/h]

Czas pracy źródeł emisji [h/rok]


Temperatura wylotowa gazów [oC]

E1

Komin z pieców linii

80

1,6

344 000

8000

124

E2

Silos sorbentu

8,3

1,0

3360

405

20

E3

Silos węgla aktywnego

6,3

1,0

2

405

20

E4

Silos popiołów

8,3

1,0

2

7800

20

E5

Silos cementu

8,3

1,0

2

7800

20

E6

Hala waloryzacji żużli

12,0

1,0

17 600

1002

20

W obliczeniach nie uwzględniono źródeł emisji niezorganizowanej, które stanowią środki transportu i ładowarka, z uwagi na fakt, iż środki transportu na terenie ZTPO stanowić będą poboczne źródło emisji o charakterze lokalnym, o niewielkiej uciążliwości i zasięgu.

W związku z powyższym wielkość emisji ze środków transportu będzie pomijalnie mała w stosunku do emisji z całej instalacji.

Szkic sytuacyjny obiektu wraz z lokalizacją emitorów przedstawia na mapach w załączniku.

Wykonano następujące rodzaje obliczeń:

  1. Skrócony zakres obliczeń dla wszystkich substancji emitowanych ze źródeł emisji znajdujących się na terenie Zakładu.
  2. Pełny zakres obliczeń dla substancji emitowanych ze źródeł emisji, dla których zakres skrócony wykazał, że nie spełniony jest warunek Smm ? 0,1 · D1, obliczenia wykonano na poziomie terenu oraz na poziomie wysokości zabudowy mieszkaniowej z uwagi na fakt, że w odległości od emitora mniejszej niż 10h = 500 m może występować zabudowa mieszkaniowa wyższa niż parterowa, dla której należy ten typ obliczeń wykonać.
  3. Sprawdzenie kryterium opadu pyłu.
  4. Obliczenia opadu pyłu dla substancji, dla których kryterium opadu pyłu nie jest spełnione.

W przypadku emitorów punktowych linii termicznego przekształcania odpadów, obliczenia przeprowadzono dla 12 podokresów:

  • podokres 1, trwający 6920 h, uwzględnia średnią emisję wszystkich substancji,
  • pozostałe 11 podokresów, trwające po 80 godzin, uwzględniają sytuację maksymalnej emisji poszczególnych metali.

Ponadto dla linii termicznego przekształcania odpadów, wszystkie rodzaje obliczeń wykonano w 2 wariantach, w zależności od przyjętej metody oczyszczania spalin:

  • Wariant 1 – Obliczenia wykonano dla metody półsuchego oczyszczania spalin z linii termicznego przekształcania odpadów wraz z pozostałymi źródłami emisji zorganizowanej i niezorganizowanej, działającymi na terenie Zakładu;
  • Wariant 2 – Obliczenia wykonano dla granicznych emisji z linii termicznego przekształcania odpadów ZTPOK (wielkość emisji na poziomie standardu emisyjnego), celem zobrazowania najwyższych z teoretycznie możliwych emisji maksymalnych.

9.1.5.1.Obliczenia wielkości emisji dla półsuchej metody oczyszczania spalin

Wielkość emisji zanieczyszczeń dla metody półsuchej oczyszczania spalin z linii termicznego przekształcania odpadów wraz z pozostałymi źródłami emisji zorganizowanej przyjęto zgodnie z wyliczeniami zawartymi w rozdziale 9.1.4.1. Dla źródeł emisji niezorganizowanej emisje przyjęto zgodnie z wyliczeniami określonymi w rozdziale 9.1.4.2.

Skrócony zakres obliczeń

Wykonano skrócony zakres obliczeń dla wszystkich zanieczyszczeń emitowanych z punktowych emitorów ZTPOK.

Wyniki tych obliczeń przedstawiono w tabeli.

Tabela 9.26. Wyniki skróconego zakresu obliczeń

Nazwa substancji

Oznaczenie numeryczne substancji

(numer CAS)

Suma stężeń 1 godzinowych największych z możliwych

[µg/m3]

0,1 · D1

[µg/m3]

metoda półsucha

Antymon

7440-36-0

0,01094

2,30

Arsen

7440-38-2

0,01094

0,02

Chlorowodór

7647-01-0

6,33764

20,00

ChromVI

7440-47-3

0,01094

0,46

Dwutlenek azotu

10102-44-0

142,59692

20,00

Dwutlenek siarki

7446-09-5

15,8441

35,00

Tlenek węgla

630,08,0

35,64923

3000

Fluor

7782-41-4

0,63376

3,00

Kadm

7440-43-9

0,00594

0,05

Kobalt

7440-48-4

0,01094

0,50

Mangan

7439-96-5

0,01094

0,90

Miedź

7440-50-8

0,01094

2,00

Nikiel

7440-02-0

0,01094

0,02

Ołów

7439-92-1

0,01094

0,50

Pył zawieszony PM10

17,93415

28,00

Rtęć

7439-97-6

0,02377

0,07

Tal

7440-28-0

0,00594

0,10

Wanad

7440-62-2

0,01094

0,23

Obliczenia wykazały, że warunek Smm ? 0,1 ? D1 nie jest spełniony dla dwutlenku azotu dlatego dla niego wykonano pełny zakres obliczeń. Obliczenia dla tlenku azotu przeprowadzono w siatce 8000 x 8000m z krokiem 100m.

Dodatkowo celem pełnego zobrazowania emisji, wyniki obliczeń dla wszystkich emitowanych substancji przedstawiono w formie graficznej na mapach w załączniku 9.2.

Tabela 9.27. Wyniki pełnego zakresu obliczeń dla emitora spalarni

Substancja

Nr CAS

Stężenie maksymalne w sieci receptorów

[µg/m3]

Maksymalna

częstość przekroczeń

[%]

Dopuszczalna wartość częstości przekroczeń

[µg/m3]

Maksymalna wartość

stężenia średniorocznego

[µg/m3]

Dopuszczalna wartość

stężenia średniorocznego

[µg/m3]

Smm

D1

Sa

Da-R

Dwutlenek azotu

10102-44-0

142,5962

0,0

200

5,37920

13,00

Jak wynika z obliczeń, dopuszczalne wartości częstości przekroczeń stężenia uśrednionego dla okresu 1 godziny oraz dopuszczalne wartości stężenia średniorocznego są dotrzymane dla wszystkich substancji.

Wykonanie obliczeń na poziomie zabudowy mieszkaniowej

W odległości od źródła, mniejszej niż 10 h to jest 10 × 80 = 800 m występuje zabudowa mieszkaniowa wyższa niż parterowa, dlatego obliczono stężenia maksymalne na wysokości zabudowy tj. 6 m. Z przeprowadzonych obliczeń wynika iż dla wszystkich emitowanych substancji otrzymane wartości są mniejsze od wartości D1(stężenie jednogodzinne).

Sprawdzenie kryterium opadu pyłu

Dla zespołu emitorów należy sprawdzić, czy spełnione są warunki kryterium opadu pyłu. Obliczeń opadu pyłu nie wykonuje się, jeżeli:


Z przeprowadzonych obliczeń wynika, iż nie potrzeba przeprowadzać obliczeń opadu zarówno kadmu, ołowiu jak i pyłu ogółem.

9.1.5.2. Obliczenia wielkości emisji dla granicznych emisji z linii termicznego przekształcania odpadów TPOK

Wielkość emisji zanieczyszczeń dla granicznych emisji z linii termicznego przekształcania odpadów wykonano przyjmując wielkości emisji na poziomie standardu emisyjnego, zgodnie z danymi zawartymi w rozdziale 6.4.1.

Skrócony zakres obliczeń

Wykonano skrócony zakres obliczeń dla wszystkich zanieczyszczeń emitowanych z emitorów punktowych. Wyniki tych obliczeń przedstawiono w tabeli 9.27.

Tabela 9.28. Wyniki skróconego zakresu obliczeń

Nazwa substancji

Oznaczenie numeryczne substancji

(numer CAS)

Stężenie 1 godzinowe największe z możliwych

[µg/m3]

0,1 · D1

[µg/m3]

Antymon

7440-36-0

0,02188

2,30

Arsen

7440-38-2

0,02188

0,02

Chlorowodór

7647-01-0

7,92205

20,00

ChromVI

7440-47-3

0,02188

0,46

Dwutlenek azotu

10102-44-0

158,44104

20,00

Dwutlenek siarki

7446-09-5

39,61026

35,00

Tlenek węgla

630,08,0

39,61016

3000

Fluor

7782-41-4

0,79221

3,00

Kadm

7440-43-9

0,09903

0,05

Kobalt

7440-48-4

0,02188

0,50

Mangan

7439-96-5

0,02188

0,90

Miedź

7440-50-8

0,02188

2,00

Nikiel

7440-02-0

0,02188

0,02

Ołów

7439-92-1

0,02188

0,50

Pył zawieszony PM10

17,93415

28,00

Rtęć

7439-97-6

0,03961

0,07

Tal

7440-28-0

0,09903

0,10

Wanad

7440-62-2

0,02188

0,23

Pełny zakres obliczeń dla substancji emitowanych z emitora spalarni

Pełny zakres obliczeń przeprowadzono dla arsenu, dwutlenku azotu i niklu w siatce 500 x 500 m, z krokiem 10 m. Wyniki obliczeń przedstawiono w tabeli 9.28 i w załączniku 9.3.
Graficzne zobrazowanie wyników obliczeń przedstawiono na mapach w załączniku 9.4.

Tabela 9.29. Wyniki pełnego zakresu obliczeń dla emitora spalarni

Substancja

Nr CAS

Stężenie maksymalne
w sieci receptorów

[µg/m3]

Maksymalna

częstość przekroczeń

[%]

Dopuszczalna wartość częstości przekroczeń

[µg/m3]

Maksymalna wartość

stężenia średniorocz-nego

[µg/m3]

Dopuszczalna wartość

stężenia średniorocz-nego

[µg/m3]

Arsen

7440-38-2

0,02188

0,0

0,02

0,00083

0,0090

Dwutlenek azotu

10102-44-0

158,44104

0,0

20

5,97689

13,0

Dwutlenek siarki

7446-09-5

39,61026

0,0

35

1,49422

18,0

Kadmu

7440-43-9

0,09903

0,0

0,05

0,00374

0,009

Wykonanie obliczeń na poziomie zabudowy mieszkaniowej

W odległości od źródła, mniejszej niż 10 h to jest 10 × 50 = 500 m występuje zabudowa mieszkalna wyższa niż parterowa, dlatego obliczono stężenia maksymalne na wysokości zabudowy tj. 6 m.

Z przeprowadzonych obliczeń wynika iż dla prawie wszystkich emitowanych substancji otrzymane wartości są mniejsze od poziomu 10 % normy z wyjątkiem tlenków azotu, arsenu i niklu, dla których wartość jest poniżej normy.

Sprawdzenie kryterium opadu pyłu

Dla zespołu emitorów należy sprawdzić, czy spełnione są warunki kryterium opadu pyłu. Obliczeń opadu pyłu nie wykonuje się, jeżeli:


Z przeprowadzonych obliczeń wynika, iż nie potrzeba przeprowadzać obliczeń opadu zarówno kadmu, ołowiu jak i pyłu ogółem.

9.1.5.3. Omówienie i podsumowanie oddziaływania emisji zanieczyszczeń z TPOK na powietrze

Obliczenia wpływu przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego przeprowadzono dla 18 substancji emitowanych z komina spalarni, emisji pyłu z silosów magazynujących substancje oraz hali waloryzacji żużla, dla których standardy imisyjne określone są rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz nieobowiązującym obecnie rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu.W wyniku przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że dla żadnej z emitowanych substancji nie występują przekroczenia dopuszczalnej wartości częstości przekroczeń stężenia uśrednionego dla okresu 1 godziny oraz dopuszczalnej wartości stężenia średniorocznego.

Nie stwierdzono również wystąpienia przekroczeń dopuszczalnej wartości opadu pyłu oraz kadmu i ołowiu w podstawowej metodzie półsuchej oczyszczania spalin oraz w obliczeniach przeprowadzonych dla granicznych emisji zanieczyszczeń z ZTPOK, czyli najwyższych z teoretycznie możliwych emisji maksymalnych. Z analiz pomiarowych wielkości emisji zanieczyszczeń z pracujących spalarniach w UE wynika, że rzeczywiste emisje mogą być nawet 3 – 6 krotnie mniejsze.Tym samym stwierdzić można, że przy założonych wielkościach emisji na poziomie określonym rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia, funkcjonowanie zakładu termicznego przekształcania odpadów nie będzie miało istotnego negatywnego wpływu na stan powietrza atmosferycznego w jego otoczeniu.

  1. Wykonano obliczenia imisji zanieczyszczeń w przypadku stosowania metody półsuchej oczyszczania spalin wraz z emisją pyłu z silosów magazynujących substancje, hali waloryzacji żużla oraz granicznych emisji zanieczyszczeń z ZTPO.
  2. W przypadku żadnego z dwóch wariantów obliczeń, dla żadnej substancji, nie stwierdzono występowania przekroczeń dopuszczalnej wartości częstości przekroczeń oraz dopuszczalnej wartości stężenia średniorocznego a w przypadku opadu pyłu – dopuszczalnej wielkości opadu pyłu i ołowiu oraz kadmu.
  3. Obliczenia wykazały, że maksymalne wartości stężenia uśrednionego dla okresu 1 godziny występują w odległości 303,5 m od emitora. Tym samym maksymalne oddziaływanie ZTPO na jakość powietrza występuje w odległości 303,5 m od emitora. Należy jednak pamiętać, że w tym wypadku maksymalne oddziaływanie należy rozumieć jako oddziaływanie znaczne niższe od dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska.
  4. W odległości od źródła, mniejszej niż 10 h to jest 10 × 50 = 500 m występuje zabudowa mieszkalna wyższa niż parterowa, dlatego obliczono stężenia maksymalne na wysokości zabudowy tj. 6 m. Wyniki zawiera załącznik nr 9.1 i 9.3. , według którego wszystkie otrzymane wartości są mniejsze od poziomu 10 % normy dla poszczególnych substancji. Jedynie w przypadku obliczeń dla granicznych emisji zanieczyszczeń, wyjątek stanowią arsen, nikiel i tlenki azotu dla których wartości są większe od 10 % wielkości dopuszczalnej ale nie przekraczają normy.

Przedstawione w dwóch poprzednich podrozdziałach obliczenia dla rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń wykazały, że we wszystkich rozpatrywanych wariantach z wiodącą metodą półsuchą oczyszczania spalin spełnione są wszystkie warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008 r. Nr 47, poz. 281). Wielkości emisji zanieczyszczeń przyjęte do obliczeń propagacji zanieczyszczeń z zakładu termicznego przekształcania odpadów komunalnych, wynikają z praktyki stosowania technologii termicznego przekształcania odpadów komunalnych w krajach Europy zachodniej oraz wytycznych BREF.

Wstępne obliczenia wykazały, że większość zanieczyszczeń emitowanych z instalacji została zakwalifikowana do skróconego zakresu obliczeń, co oznacza, że ich stężenia w powietrzu są bardzo niskie i nie stanowią żadnego zagrożenia dla czystości atmosfery. Do pełnego zakresu obliczeń zostały zakwalifikowane dwutlenek azotu, arsen oraz nikiel, jedynie w przypadku obliczeń dla granicznych emisji zanieczyszczeń. Przeprowadzone obliczenia w siatce receptorów potwierdziły ich znikomy wpływ na środowisko – zarówno wartości stężeń średniorocznych jak i jednogodzinnych są znacznie poniżej dopuszczalnych wartości. Nowoczesny i wysokosprawny system oczyszczania spalin, oparty na metodzie pół-suchej (w celu redukcji związków kwaśnych oraz dioksyn i furanów) oraz metodzie SNCR z wykorzystaniem mocznika w celu redukcji NOx zapewni redukcję zanieczyszczeń zawartych w gazach odlotowych do bezpiecznego poziomu, co potwierdziły przeprowadzone obliczenia.

Analiza wykazała, że dla wszystkich rozpatrywanych zanieczyszczeń ZTPO, spełnione będą wymagania przepisów ochrony powietrza. Należy nadmienić, że obliczenia emisji ZTPO zostały przeprowadzone z uwzględnieniem poziomu tła, który jest wynikiem pracy sąsiednich instalacji. Mając na uwadze szczególnie takie aspekty jak lokalizacja wobec terenów zabudowy mieszkalnej i terenów szczególnie chronionych stwierdzono iż realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje uciążliwości względem powietrza atmosferycznego.

9.2. Oddziaływanie na klimat akustyczny

9.2.1 Materiały wyjściowe

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 04.11.2008 roku w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z dnia 5 lipca 2007 roku.)

9.2.2 Opis i analiza wykorzystanych danych i zastosowanych metod oceny i prognozowania

Metody oceny i prognozowania emisji hałasu do środowiska

Obliczenia wykonano przy użyciu programu komputerowego HPZ 2001 – wersja luty 2004 rok (autor: Instytut Techniki Budowlanej), licencja nr 0097. Algorytm obliczeniowy wykorzystywany w tym programie jest zgodny z normami: PN-ISO 9613-1 “Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Obliczanie pochłaniania dźwięku przez atmosferę.” PN-ISO 9613-2. “Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczania.”

Równoważny poziom dźwięku A hałasu pochodzącego od punktowego źródła określa wzór:


gdzie: – równoważny poziom dźwięku A pochodzącego od źródła oznaczonego numerem “i”,

– równoważny poziom mocy akustycznej A źródła oznaczonego numerem “i”,

– poprawka uwzględniająca kąt przestrzenny, w który jest promieniowany dźwięk,

– poprawka uwzględniająca autoekranowanie dla źródeł zlokalizowanych na ścianach budynków,

– poprawka uwzględniająca odległość r punktu obserwacji od źródła:

– składnik uwzględniający wpływ ekranowania,

– poprawka stosowana w przypadku, gdy źródło jest całkowicie zasłonięte przez gęstą roślinność zieloną w zimie, dla obliczeń poziomu dźwięku A przyjmuje się średnią 0,05 dB/m

– tłumienie dźwięku przez powietrze.

Sumaryczny poziom dźwięku hałasu pochodzącego od wszystkich źródeł oblicza się stosując wzór:


9.2.3.Opis i analiza danych wykorzystanych do obliczeń

Źródła hałasu na terenie Zakładu podzielono na trzy kategorie:

  1. Źródła “punktowe” emitujące hałas bezpośrednio do środowisko (zainstalowane na zewnątrz obiektów). Większość tych urządzeń pracuje w systemie ciągłym.
  2. Źródła “kubaturowe”. Hałas urządzeń zainstalowanych wewnątrz budynków emitowany do środowiska poprzez powierzchnie ograniczające obiekty (ściany, okna, drzwi, otwory wentylacyjne). Wśród obiektów kubaturowych, ze względu na specyfikę procesu wytwarzania, większość również pracuje w systemie ciągłym.
  3. Źródła “ruchome” związane z transportem samochodowym oraz pracą ładowarki. Urządzenia te pracują w ograniczonym przedziale czasowym, jedynie w porze dnia.

Tabela 9.30 Źródła stacjonarne emisji hałasu w warunkach normalnej pracy spalarni w Rudzie Śląskiej

Kod źródła hałasu

Nazwa źródła hałasu

Ilość urządzeń [szt.]

Równoważny poziom mocy akustycznej A w czasie odniesienia T [dB]

Pora dnia T=480min

Pora nocy T=60min

1

2

3

4

5

Z1/1¸Z1/10

Wentylatory chłodni wentylatorowej

10

t0 = 480 min

LWA = 87 dBA

t0 = 60 min

LWA = 87 dBA

Z2/1¸Z2/4

Wentylatory wyciągowe na budynku kotłowni

4

t0 = 480 min

LWA = 90 dBA

t0 = 60 min

LWA = 90 dBA

Z3/1¸Z3/4

Wentylatory wyciągowe w hali przyjęć

4

t0 = 480 min

LWA = 90 dBA

t0 = 60 min

LWA = 90 dBA

Z4/1¸Z4/4

Wyciągi z hali waloryzacji żużla

4

t0 = 480 min

LWA = 90 dBA

t0 = 60 min

LWA = 90 dBA

Z5

Wylot komina

1

t0 = 480 min

LWA = 95 dBA

t0 = 60 min

LWA = 95 dBA

Z6

Przenośnik żużla

1

t0 = 480 min

LWA = 80 dBA

t0 = 60 min

LWA = 80 dBA

Tabela 9.31 Źródła “kubaturowe” emisji hałasu w warunkach normalnej pracy spalarni w Rudzie Śląskiej

Kod źródła hałasu

Nazwa źródła hałasu

Ilość urządzeń [szt.]

Równoważny poziom mocy akustycznej A w czasie odniesienia T [dB]

Pora dnia T=480min

Pora nocy T=60min

1

2

3

4

5

B1

Maszynownia

1

t0 = 480 min

LWA = 90 dBA

t0 = 60 min

LWA = 90 dBA

B2

Chłodnia wentylatorowa

(okno wlotowe h=7m)

1

t0 = 480 min

LWA = 88 dBA

t0 = 60 min

LWA = 88 dBA

B3

Stacja uzdatniania wody

1

t0 = 480 min

LWA = 80 dBA

t0 = 60 min

LWA = 80 dBA

B4

Budynek zestalania i stabilizacji odpadów

1

t0 = 480 min

LWA = 80 dBA

t0 = 60 min

LWA = 80 dBA

B5

Segment spalania i oczyszczania spalin (kotłownia)

1

t0 = 480 min

LWA = 87 dBA

t0 = 60 min

LWA = 87 dBA

B5

Hala przyjęć odpadów

1

t0 = 480 min

LWA = 80÷90 dBA

t0 = 60 min

LWA = 80÷90 dBA

B7/B8

Podoczyszczalnia ścieków

2

t0 = 480 min

LWA = 80 dBA

t0 = 60 min

LWA = 80 dBA

B9

Budynek waloryzacji żużla

1

t0 = 480 min

LWA = 92 dBA

t0 = 60 min

LWA = 92 dBA

Przyjęto ogólną zasadę dla wszystkich budynków, że 95 % każdej ściany stanowi konstrukcja o izolacyjności 48 dB(A), a 5 % o izolacyjności 22 dB(A), stanowią drzwi i okna. Obliczona według powyższego wzoru izolacyjność wypadkowa wynosi 35 dB(A) i taką zastosowano dla ścian wszystkich źródeł budynkowych.

Dla dachów przyjęto wartość izolacyjności akustycznej równą 49 dB(A).

Tabela 9.32 Źródła ruchome emisji hałasu w warunkach normalnej pracy spalarni w Rudzie Śląskiej

Kod źródła hałasu

Nazwa źródła hałasu

Ilość przejazdów w czasie odniesienia

dzień/noc [szt.]

Równoważny poziom mocy akustycznej A w czasie odniesienia T [dB]

Pora dnia T=480min

Pora nocy T=60min

1

2

3

4

5

Z7

Samochody osobowe

10/2

t0 = 5 min

LWA = 64.2 dBA

t0 = 1 min

LWA = 66.2 dBA

Z8

Samochody ciężarowe – dowóz odpadów

188/-

t0 = 291 min

LWA = 93.8 dBA

t0 = 0 min

LWA =

Z9

Samochody ciężarowe – dowóz sorbentu

6/-

t0 = 10 min

LWA = 78.9 dBA

t0 = 0 min

LWA =

Z10

Samochody ciężarowe – odbiór popiołu

6/-

t0 = 11 min

LWA = 79.5 dBA

t0 = 0 min

LWA =

Z11

Samochody ciężarowe – odbiór żużla

11/-

t0 = 4 min

LWA = 86.6 dBA

t0 = 0 min

LWA =

Z12

Ładowarka

(praca ładowarki na placu odbioru żużla)

1/1

t0 = 360 min

LWA = 99.8 dBA

t0 = 60 min

LWA = 101 dBA

Z13

Ładowarka

(praca ładowarki na placu sezonowania żużla)

1/1

t0 = 360 min

LWA = 99.8 dBA

t0 = 60 min

LWA = 101 dBA

Poziom mocy akustycznej ładowarki kołowej przyjęto jako maksymalną wartość dopuszczalną określoną Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska. (Dz. U. Nr 263, poz. 2202 oraz z 2006 r. Nr 32, poz. 223). Na placu odbierania żużla ładowarka pracuje pod wiatą.

Przejazdy samochodów ciężarowych przedstawiono jako źródła liniowe wzdłuż trasy ich przejazdu po terenie Zakładu. Przyjęto prędkość jazdy 20 km/h.

9.2.4. Klimat akustyczny

Teren przeznaczony na realizację przedsięwzięcia (ZTPO) są to działki nr 745/473, 746/473, 749/485, 752/494, położone w Rudzie Śląskiej.

Teren planowanej inwestycji (oznaczony kolorem czerwonym na powyższej mapie) położony jest w rejonie przemysłowym. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się zakłady przemysłowe linie kolejowe oraz drogi o dużym natężeniu ruchu samochodowego.

Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest w odległości około 800 m w kierunku północno-wschodnim od planowanej inwestycji.

Porównując charakter zabudowy mieszkaniowej z klasyfikacją terenów zawartą w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, z dnia 14.06.2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) proponuje się przyjąć dopuszczalne wartości poziomu hałasu emitowanego z badanej Inwestycji w następującej wysokości:

45 dBA – dla pory nocy

55 dBA – dla pory dnia

Przewiduje się całodobową pracę zakładu, natomiast ruch pojazdów dowożących odpady, sorbent oraz odbierających żużel i popiół będzie odbywał się jedynie w porze dziennej

9.2.5 Emisja hałasu

9.2.5.1 Oddziaływanie na etapie budowy

Emisja hałasu związana z prowadzeniem prac budowlano-montażowych będzie się wiązała z koniecznością wykorzystania ciężkiego sprzętu budowlanego. Oddziaływanie akustyczne na etapie prowadzenia tego typu prac, ograniczy się do terenu budowy, zaplecza budowy oraz dróg dojazdowych i nie będzie miała istotnego wpływu na warunki akustyczne poza terenem, na którym planowane jest przedsięwzięcie. Zasadniczo prace będą przebiegały w 2 etapach:

– wykonanie koniecznych prac ziemnych związanych w niwelacją terenu i przygotowaniem terenu pod fundamentowanie,

– wykonanie fundamentów, wznoszenie konstrukcji kubaturowych (budynki) oraz montaż instalacji i urządzeń.

Charakter oddziaływania akustycznego podczas prowadzenia prac budowlano-montażowych oraz znaczne odległości, w jakich występuje najbliżej położona zabudowa mieszkaniowa podlegająca ochronie pozwalają na stwierdzenie, że na granicy tych terenów nie należy spodziewać się znaczącego oddziaływania w zakresie emisji hałasu.

Należy mieć na uwadze także fakt, że przy tej fazie prac praktycznie nie ma technicznych możliwości ograniczenia emisji hałasu, a jedyną metodą jest maksymalne skrócenie czasu ich trwania w zakładanym harmonogramie budowy.

9.2.5.2 Oddziaływanie na etapie eksploatacji

Oddziaływanie akustyczne projektowanego zakładu przedstawiono na mapach nr 9.1. i 9.2. odpowiednio dla pory dnia i nocy.

Analizując przebieg izofon odpowiednio o wartościach 45 dBA dla pory nocy i 55 dBA dla pory dnia możemy stwierdzić, że nie obejmują one swym zasięgiem terenów podlegających ochronie akustycznej.

Izofona o wartości 55 dBA dla pory dnia swoim zasięgiem nieznacznie wykracza poza granice działki planowanego zakładu, jedynie na kierunku północno – wschodnim (praca chłodni wentylatorowej) oraz południowo – zachodnim (praca ładowarki).

Natomiast dla pory nocy, przebieg izofony o wartości 45 dBA wykracza poza granice działki około 200 – 300 m, w największym zakresie podobnie jak powyżej na kierunkach północno – wschodnim oraz południowo – zachodnim. Jednak porównując zasięg izofon z odległością lokalizacji najbliższej zabudowy mieszkaniowej (800 m) można stwierdzić, że eksploatacja nowego Zakładu nie będzie powodowała uciążliwości akustycznej dla terenów podlegających ochronie.

Mapa nr 9.1. Przebieg izofony o wartości 55 dBA dla normalnej pracy Zakładu w porze dnia

Mapa nr 9.1.a. Przebieg izofony o wartości 55 dBA dla normalnej pracy Zakładu w porze dnia
– wydruk z programu HPZ

Mapa nr 9.2. Przebieg izofony o wartości 45 dBA dla normalnej pracy Zakładu w porze nocy

Mapa nr 9.2.a. Przebieg izofony o wartości 45 dBA dla normalnej pracy Zakładu w porze nocy
– wydruk z programu HPZ

9.2.6. Opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko

Analizując proces technologiczny zakładu, możemy wyszczególnić źródła hałasu mogące wpływać na klimat akustyczny wokół projektowanego Zakładu. Są to:

  • chłodnia wentylatorowa
  • wylot komina
  • urządzenia wentylacyjne głównych budynków zakładu
  • praca ładowarki
  • transport kołowy (jedynie w porze dnia)

Poniżej przedstawiono środki ograniczające emisję hałasu przewidziane na etapie projektowania Inwestycji:

  • ściany budynków głównych wykonane z materiałów o wysokiej izolacyjności akustycznej
  • obudowy dźwiękochłonne wentylatorów spalin,
  • tłumik akustyczny za wentylatorem spalin (zapobieżenie emisji hałasu przez wylot komina),
  • tłumik akustyczny na oknie wlotowym do chłodni wentylatorowej o skuteczności minimum 10 dBA,
  • obudowy dźwiękochłonne na wentylatorach wyciągowych z budynków głównych Zakładu,
  • ograniczenie dopuszczalnej prędkości poruszania się pojazdów po terenie zakładu

9.2.7 Propozycja monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji

Proponuje się wykonywanie monitoringu oddziaływania akustycznego Zakładu na środowisko ,w punktach kontrolnych zlokalizowanych przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa lata oraz po każdej zmianie typu, ilości lub lokalizacji znaczących źródeł hałasu.

9.3. Oddziaływanie na wody podziemne i powierzchniowe

Oddziaływanie na środowisko wodne następować może przez pobór wody ze środowiska oraz poprzez emisję zanieczyszczeń. Związku z przedstawionymi rozwiązaniami oraz zabezpieczeniami zaprojektowanymi dla gospodarki wodno – ściekowej oraz systemu oczyszczania spalin nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na w/w komponenty.

9.3.1. Pobór wody

Na potrzeby ZTPOK pobór wody do celów pitnych, przemysłowych, sanitarnych i przeciwpożarowych następować będzie z miejskiej sieci wodociągowej.

Cele przemysłowe

Pobierana woda z wodociągu miejskiego będzie transportowana do zbiornika wody surowej, którego pojemność wyniesie ok. 100 m3. Stamtąd będzie pobierana do stacji uzdatniania wody i dalej kierowana do zbiornika wody uzdatnionej o pojemności ok. 150 m3. Woda będzie wykorzystywana do uzupełniania obiegu parowego. Część pary będzie wykorzystywana do zdmuchiwania sadzy gromadzącej się w przestrzeni kotła. Wymagane jest również regularne odmulanie kotła w celu usuwania gromadzących się zanieczyszczeń. Woda z odmulania będzie kierowana do systemu gaszenia żużli. Woda z płukania filtrów stacji uzdatniania wody będzie kierowana do podczyszczalni ścieków i dalej będzie uzupełniać obieg wody do gaszenia żużli. Woda ze zbiornika wody surowej będzie wykorzystywana do obiegu wody gaszenia żużli oraz do schładzania spalin w reaktorze będącym elementem pól-suchego systemu oczyszczania spalin. Woda po schłodzeniu spalin będzie wyparowywać i w postaci pary wodnej będzie usuwana przez komin. Część wody, wykorzystanej do gaszenia żużli będzie wyparowywać. Pozostała część wody będzie wsiąkać w żużel. Całkowite zapotrzebowanie na wodę do celów przemysłowych wyniesie 168 000 m3/rok. Woda na cele p.poż będzie pobierana w części z sieci wodociągowej i/lub z zamkniętego zbiornika p.poż uzupełnianego podczyszczoną wodą opadową i roztopową z dachów, dróg i placów utwardzonych. Zapotrzebowanie wody na cele technologiczne zostało określone na podstawie dokumentów referencyjnych działających instalacji.

Cele socjalno – bytowe

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. (Dz. U. 2002 nr 8 poz. 70) norma zużycia wody na cele socjalno-bytowe kształtuje się na poziomie 90 l/osobę/dzień. Na potrzeby raportu przyjęto 100 l/osobę/dzień, zwiększając wartość wg. normy o zapotrzebowanie na utrzymanie w czystości zaplecza socjalno-biurowego. Z iloczynu 100 l/osobę/dzień x 48 osoby x 260 dni pracy wynika, że jest to około 1250 m3 rocznie. Zapotrzebowanie na wodę laboratorium określono na podstawie “Reference Document on the Best AvailableTechniques for Waste Incineration z sierpnia 2006 r.” w ilości 500 m3/rok. W obecnie funkcjonujących instalacjach odchodzi się do wykonywania analiz na terenie zakładu, zleca się natomiast w ramach usługi zewnętrznej do akredytowanych laboratoriów. Podobnie będzie w przypadku ZTPO, laboratorium na terenie zakładu pełnić będzie jedynie funkcje pomocnicze, głównie do badania jakości wody kotłowej wykorzystywanej do produkcji pary. Nie wymaga to wykorzystania odczynników, które jako substancje toksyczne bądź niebezpieczne powodowałyby powstawanie ścieków wymagających specjalistycznego zagospodarowania.

Bilans poboru wody

Przewiduje się, że zapotrzebowanie na wodę dla Zakładu Termicznego Przekształcaniu Odpadów wyniesie nie więcej niż 172 300 m3/rok.

Tabela 9.33. Zestawienie zapotrzebowania ZTPO na wodę

Zapotrzebowanie wody na cele:

Ilość zużytej wody [m3/rok]

Bytowe

1250

Laboratorium

600

Mycie pojazdów, kontenerów, zmywanie placów i urządzeń

2300

utrzymanie zieleni

200

przemysłowe

168 000

RAZEM:

172 350

9.3.2. Emisja zanieczyszczeń do wód

ZTPOK będzie wyposażony w kanalizację, której rodzaj zostanie określony w warunkach technicznych przyłączenia.

Dla instalacji wyszczególniono następujące typy powstających ścieków:

  • przemysłowe,
  • bytowe,
  • opadowe i roztopowe.

9.3.2.1. Ścieki przemysłowe

ZTPOK głównie ze względu na proponowaną technologię oczyszczania spalin (metoda półsucha) i zastosowanie w ciągach technologicznych tzw. obiegów zamkniętych, jest instalacją, która w znacznym stopniu ogranicza powstawanie ścieków technologicznych. W celu powtórnego wykorzystania ścieków powstających w instalacji, gospodarka wodno – ściekowa będzie prowadzona tak, aby wszystkie ścieki (wody przemysłowe) mogły być oczyszczone i powtórnie wykorzystane do poszczególnych procesów technologicznych. W praktyce oznacza to tzw. zerową emisję ścieków z instalacji do kanalizacji.

W instalacji będzie powstawało kilka rodzajów ścieków i wód przemysłowych wykorzystywanych do procesu. Należą do nich:

  • Woda z odmulania kotłów – będą kierowane do odżużlacza z zamknięciem wodnym.
  • Woda z czyszczenia filtrów stacji uzdatniania wody – będzie kierowana do podczyszczalni ścieków przemysłowych i dalej do odżużlacza z zamknięciem wodnym.
  • Ścieki z mycia powierzchni “brudnych” – (hala wyładunkowa, budynek spalania) – kierowane będą do podczyszczalni ścieków przemysłowych, w której będzie się odbywać separacja substancji ropopochodnych oraz oddzielanie piasku. Woda ta będzie pompowana w 100% do systemu gaszenia żużli.
  • Woda dodawana do reaktora wchodzącego w skład pół-suchego systemu oczyszczania spalin będzie wyparowywać i w postaci pary wodnej zmieszanej
    z oczyszczonymi spalinami będzie wypuszczana do atmosfery. W związku z tym ZTPOK nie będzie powodować tworzenia się ścieków z systemu oczyszczania spalin.
  • Odcieki pochodzące z bunkra (fosa magazynująca odpady) – będą kierowane poprzez system odwodnienia i odprowadzenia odcieków z odpadów składowanych w bunkrach do wewnętrznej kanalizacji zakładowej (przemysłowej) której końcowym blokiem będzie podczyszczania ścieków przemysłowych. Następnie po oczyszczeniu wody te będą wykorzystywane w procesie gaszenia żużla.

W związku z zaprojektowanym rozwiązaniem technologicznym waloryzacji żużla, praktycznie nie będą powstawać ścieki przemysłowe. Gorące żużle przechodzące przez zbiornik z zamknięciem wodnym będą nasiąkać wodą, a następnie parować. Z tego procesu nie przewiduje się powstawania odcieków. System kanalizacyjny ZTPOK, będzie również wyposażony w zbiornik buforowy (bezodpływowy) – pojemność ok. 50 m3. Zbiornik ten będzie wykorzystywany w przypadku awarii (np. pożar), w celu zabezpieczenia zakładu przed dopływem ścieków z gaszenia pożarów. W przypadku wystąpienia awarii (np. pożar) kanalizacją p.poż będą odprowadzane ścieki pożarowe do zbiornika. Zbiornik ten zabezpieczy kanalizację deszczową, sanitarną przed zanieczyszczeniem w trakcie awarii.

W wypadku pożaru magazynu reagentów procesowych (substancje niebezpieczne), w celu zabezpieczenia przed ściekami pożarowymi z tego segmentu technologicznego, zostanie wykonana kanalizacja p.poż i drugi zbiornik buforowy (bezodpływowy) – pojemność ok. 50 m3. Ścieki w wypadku awarii (np. pożar) będą gromadzone w zbiornikach buforowych, a następnie wywożone z miejsca ich gromadzenia przez firmę uprawnioną do wywozu ścieków do punktu zlewnego wskazanego przez kompetentne podmioty.

Tabela 9.34. Ilość ścieków powstających z wód przemysłowych

Rodzaj ścieków

Ilość

Przeznaczenie

Przemysłowe

odmulanie kotłów

17 200 m3/rok

Kierowane do gaszenia żużli

czyszczenie filtrów stacji DEMI

4 720 m3//rok

Podczyszczane i kierowane do gaszenia żużli

mycie powierzchni “brudnych”

2600 m3/rok

Podczyszczane i kierowane do gaszenia żużli

Odcieki pochodzące z bunkra

0,001 m3/Mg

Podczyszczane i kierowane do gaszenia żużli

Źródło: obliczenia własne

9.3.2.2. Ścieki bytowe

Przyjęto, że ilość wytwarzanych ścieków bytowych równa jest ilości wody pobranej z sieci na ten cel. Ścieki z zaplecza socjalnego, budynku biurowego odprowadzane będą siecią kanalizacji sanitarnej-tłocznej do kanalizacji miejskiej. Ich ilość wynosić będzie około 1 200 m3/rok. Ścieki z laboratorium mogą być kierowane razem ze ściekami bytowymi z uwagi na fakt,
iż stężenie zanieczyszczeń jest w tych ściekach dużo mniejsze niż w ściekach bytowych (ścieki powstałe podczas mycia szkła laboratoryjnego). Ich ilość wyniesie średnio 2 m3/d
i nie powinna przekraczać 4 m3/d pracy instalacji. Ilość ścieków z laboratorium wynika
z “Reference Document on the Best AvailableTechniques for Waste Incineration z sierpnia 2006 r.“. Łączna ilość ścieków bytowych i z laboratorium wynosić będzie około 1800 m3/rok.

9.3.2.3. Wody opadowe i roztopowe

W wyniku opadów atmosferycznych w planowanej instalacji będą powstawać wody opadowe i roztopowe. Wody opadowe i roztopowe z dachów będą kierowana do zamkniętego zbiornika na terenie planowanej inwestycji. Brudne wody opadowe pochodzące z dróg, terenów utwardzonych i zielonych będą kierowane do podczyszczalni, która zostanie wyposażona w separator substancji ropopochodnych oraz zawiesin. Woda po podczyszczeniu będzie kierowana do zamkniętego zbiornika.

Dachy przykrywające plac przyjęcia żużla i tymczasowego magazynowania zestalonych i ustabilizowanych odpadów poprocesowych zostaną wyposażone w system rynien odprowadzających wody opadowe do podczyszczalni wód a następnie do zbiornika na terenie zakładu. Powierzchnie, z których odprowadzane będą wody opadowe i roztopowe są następujące:

  • dachy – 10 788 m2,
  • drogi i place – 10 240 m2,
  • tereny zielone – 13 459 m2.

Poziom redukcji (efekt oczyszczania w osadnikach) na podstawie literatury (“Oczyszczanie ścieków” Arkady Warszawa 1983, s. 429) wynosi:

  • Zawiesiny: 40 – 70 %
  • BZT5: 30 – 40 %
  • ChZT: 50 %

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. nr 137 poz. 984) mówi:

  • Zawiesiny ogólne 100 mg/l (redukcja do 80%)
  • Węglowodorów ropopochodnych: 15 mg/l (redukcja do 80%).

Obliczenia ilości powstających ścieków deszczowych wykonano wg wzoru:

Q = q x F x ?

gdzie :

q – natężenie deszczu miarodajnego = 0,13 m3/s/ha

F – odwadniana powierzchnia

? – współczynnik spływu

Do obliczeń przyjęto następujące współczynniki spływu:

  • z dachów – 0,9
  • z dróg i placów – 0,9
  • z terenów zielonych – 0,5

i otrzymano następujące wyniki:

Tabela 9.35. Ilość ścieków powstających z wód opadowych

Rodzaj ścieków

Ilość

Opadowe i roztopowe

z dachów

0,14 m3/s

z dróg i placów

0,130 m3/s

z terenów zielonych

0,087 m3/s

Źródło: obliczenia własne

9.4. Gospodarka odpadami

Podstawową funkcją ZTPOK, jako najistotniejszego elementu systemu gospodarki odpadami dla miasta Ruda Śląska jest efektywne i zgodne z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT) gospodarowanie odpadami, które ma na celu ochronę środowiska oraz poprawę jego stanu.

Działania Inwestora powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów będą planowane, projektowane i prowadzone tak, aby:

  • zapobiegać powstawaniu odpadów,
  • zapewnić bezpieczne dla środowiska wykorzystanie odpadów jeżeli nie udało się zapobiec ich powstaniu,
  • zapewnić zgodny z zasadami ochrony środowiska sposób postępowania z odpadami, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się wykorzystać.

Zatem budowa ZTPOK wpłynie na znaczne ograniczenie ilości deponowanych odpadów, zwiększenie odzysku surowców wtórnych z terenu objętego projektem i stosowanie metod unieszkodliwiania zgodnych z najlepszymi dostępnymi technikami. Umożliwi efektywny odzysk energii z odpadów w układzie kogeneracyjnym (ciepło + elektryczność). Ponadto przyczyni się do zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, a co za tym idzie zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do powietrza.

9.4.1. Ilość, rodzaje oraz sposób postępowania z odpadami

ZTPOK pracować będzie minimalnie 8000 godzin w roku. Zakładana ilość przyjmowanych odpadów komunalnych i wysuszonych osadów ściekowych będzie 500 000 Mg/rok. Z wstępnych szacunków wynika więc, że dobowo przekształcane będzie około 1924 Mg na dobę. W czasie trwania przerw konserwacyjnych, remontowych odpady komunalne nie będą przyjmowane na teren ZTPOK.

Poza bunkrem na odpady nie przewiduje się żadnej innej formy magazynowania odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia na terenie ZTPOK. W wypadku wystąpienia przerwy konserwacyjnej, remontowej bądź też sytuacji awaryjnej wykluczającej możliwość prawidłowego działania instalacji, odpady będą gromadzone na terenie innych obiektów/instalacji w chodzących w skład systemu gospodarki odpadami dla Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. W rozplanowaniu przestrzennym na terenie innych instalacji w chodzących w skład systemu, powinno być zaprojektowane odpowiednie miejsce do okresowego magazynowania nadmiarowych ilości odpadów przeznaczonych do ich termicznego przekształcania w ZTPOK.

W związku z tym należy wyposażyć odpowiednie instalacje np. składowiska, w rozdrabniarkę wirnikową i belownicę do pakowania przywożonych odpadów w folię HDPE lub MDPE. Spakowane odpady będą przeznaczone do tymczasowego magazynowania na terenie wydzielonego placu składowego lub hali magazynowej.

Przykładowy sposób magazynowania odpadów przedstawiono na rysunku poniżej.

Rysunek 9.1 Przedstawienie sposobu okresowego składowania nadmiarowych ilości odpadów

Źródło: F..P. Neubacher UV&P, Wien

Odpady te po ponownym uruchomieniu instalacji, będą przewożone na teren ZTPOK poddawane termicznej obróbce bez rozpakowania z folii.

W wyniku eksploatacji ZTPOK powstaną następujące rodzaje odpadów:

Tabela 9.36. Rodzaje oraz ilość odpadów powstających w wyniku eksploatacji ZTPO wraz z instalacją waloryzacji żużla oraz instalacją do zestalania, stabilizacji pyłów i popiołów

Kod odpadu

Rodzaj odpadu

Ilość odpadów [Mg/rok]

Odpady niebezpieczne

13 01 10*

mineralne oleje hydrauliczne niezawierające związków chlorowcoorganicznych

10,5

13 02 05*

mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych

10,5

13 02 08*

inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe – oleje smarowne

2,1

13 05 02*

szlamy z odwadniania olejów w separatorach

2,1

15 02 02*

sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi – zużyte czyściwo

0,63

16 02 13*

zużyte urządzenia zawierające elementy niebezpieczne lampy fluorescencyjne

0,105

16 06 01*

baterie i akumulatory ołowiowe

0,105

19 01 10*

zużyty węgiel aktywny z oczyszczania gazów odlotowych

315

Suma:

341,04

Odpady inne niż niebezpieczne

15 01 01

opakowania z papieru i tektury

0,8

15 01 02

opakowania z tworzyw sztucznych

0,8

15 02 03

czyściwo (sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne niezanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi)

0,05

19 01 12

żużle i popioły paleniskowe inne niż wymienione w 19 01 11*

(po przekształceniu tego odpadu w procesie mechanicznej obróbki oraz waloryzacji żużla i po uzyskaniu stosownych atestów będzie traktowany jako produkt budowlany wykorzystywany w budownictwie drogowych)

145 000

19 01 99

inne nie wymienione odpady

1

19 03 05

odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04

Odpad ten powstanie po przeróbce następujących odpadów z ZTPOK:

(popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne po zestaleniu i stabilizacji 19 01 13* – po przeróbce – odpady stabilizowane inne niż wymienne w 19 03 04) – około 14 520 Mg/rok

(pyły z kotłów zawierające substancje niebezpieczne po zestaleniu i stabilizacji 19 01 15*– po przeróbce – odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04) – około 6 682 Mg/rok

(odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych po zestaleniu i stabilizacji 19 01 07* -po przeróbce – odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04) – około 11 637 Mg/rok

32 839

19 12 02

metale żelazne

7 450

19 12 03

metale nieżelazne

3 160

20 03 01

niesegregowane (zmieszane ) odpady komunalne

2

Suma:

188 453,65

W poniżej zamieszczonej tabeli przedstawiono dane wymagane zgodnie z np. 18, ust. 1, pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach, dotyczące rodzajów i charakterystyki wytwarzanych odpadów związanych z eksploatacją przedmiotowej instalacji.

Tabela 9.37. Rodzaj i charakterystyka wytwarzanych odpadów

Rodzaj odpadu

Kod odpadu

Opis właściwości i składu odpadu

Odpady niebezpieczne

Mineralne oleje hydrauliczne niezawierające związków chlorowcoorganicznych – mineralne oleje hydrauliczne

Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe nie zawierające związków chlorowcoorganicznych

Inne oleje silnikowe, przekładniowe
i smarowe – oleje smarowne

Szlamy z odwadniania olejów
w separatorach

13 01 10*

13 02 05*

13 02 08*

13 05 02*

Odpad powstanie w wyniku okresowej wymiany olejów oraz konserwacji urządzeń technologicznych eksploatowanych na terenie instalacji.

Świeży olej smarowy składa się z oleju bazowego
i dodatków uszlachetniających, takich jak: detergenty metaliczne dyspergatory, inhibitory korozji i zużycia, inhibitory utleniania i modyfikatory lepkości np.

W oleju przepracowanych znajdują się dodatkowo: metale pochodzące ze zużycia powierzchni urządzeń np. metale ciężkie i rozpuszczalniki.

Szlamy z odwadniania olejów zawierają ww. substancje

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny
do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi

15 02 02 *

Odpad niebezpieczny, który stanowią głównie zaolejone szmaty i czyściwa zawierające rozpuszczalniki i związki organiczne, zużyte filtry.

Zużyte urządzenia zawierające elementy niebezpieczne lampy fluorescencyjne

16 02 13*

Odpad niebezpieczny, który stanowią głównie lampy fluorescencyjne zawierające związki metali ciężkich,
w tym rtęci

Baterie i akumulatory ołowiowe

16 06 01*

Odpad niebezpieczny, który stanowią głównie akumulatory zawierające stężone kwasy i związki metali ciężkich (np. ołów).

Zużyty węgiel aktywny z oczyszczania gazów odlotowych

19 01 10*

Odpad niebezpieczny powstały w wyniku prowadzenia procesu oczyszczania spalin w

Odpady inne niż niebezpieczne

Opakowania z papieru i tektury

15 01 01

Odpad nie zaliczany do odpadów niebezpiecznych, który stanowić będą różnego rodzaju opakowania
z papieru i tektury.

Opakowania z tworzyw sztucznych

15 01 02

Odpad nie zaliczany do odpadów niebezpiecznych, który stanowić będą różnego rodzaju opakowania
z tworzyw sztucznych.

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02

15 02 03

Odpad nie zaliczany do odpadów niebezpiecznych, który stanowić będą materiały filtracyjne oraz zużyte szmaty i czyściwa nie zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi.

Żużle i popioły paleniskowe inne niż wymienione w 19 01 11

19 01 12

Odpady inne niż niebezpieczne – jest to stała pozostałość po spaleniu; popiół jest odpadem wtórnym, otrzymywanym przez działanie wysokiej temperatury na substancje mineralne zawarte w materiale poddanemu spalaniu.

Inne niewymienione odpady

19 01 99

Wszystkie pozostałe niewymienione odpady nie zaliczane do pozostałych grup

Odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04

19 03 05

Są to odpady inne niż niebezpieczne powstałe w skutek stabilizacji i zestalaniu takich odpadów niebezpiecznych jak:

– odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych

– popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne

– pyły z kotłów zawierające substancje niebezpieczne

Metale żelazne

19 12 02

Odpad nie zaliczany do odpadów niebezpiecznych. Odzysk ze spalanych odpadów i żużli, metale z obróbki mechanicznej

Metale nieżelazne

19 12 03

Odpad nie zaliczany do odpadów niebezpiecznych. Odzysk ze spalanych odpadów i żużli, metale z obróbki mechanicznej

Niesegregowane (zmieszane ) odpady komunalne

20 03 01

Odpad powstający w wyniku pracy pracowników obsługujących

Opis odpadów wraz ze sposobami ich magazynowania

Mineralne oleje hydrauliczne, mineralne oleje silnikowe i smarowe, szlamy z odwadniania olejów w separatorach – 13 01 10*, 13 02 05*, 13 02 08*,13 05 02*

Powstawać będą w wyniku eksploatacji maszyn i urządzeń pracujących na terenie ZTPOK. Zużyte oleje smarowe zlewane będą w beczki metalowe i do czasu przekazania odbiorcy magazynowane będą w zamykanym pomieszczeniu magazynowym.

Zużyte oleje smarowe odbierane będą przez odbiorcę, który posiadał będzie zezwolenie na odbiór olejów odpadowych, w tym na ich transport, odzysk i unieszkodliwianie.

Szlamy z odwadniania w separatorach będą na bieżąco usuwane, odbierane i transportowane przez firmę zewnętrzną.

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi – zużyte czyściwo, 15 02 02*

Powstawać będą podczas prac konserwacyjnych, porządkowych i remontowych prowadzonych na terenie ZTPOK. Są to kawałki materiałów zanieczyszczone między innymi środkami dezynfekcyjnymi, produktami ropopochodnymi oraz filtry tkaninowe służące do odpylania spalin. Odpad ten gromadzony będzie w podwójnych workach foliowych w kontenerach i do czasu przekształcenia magazynowany w pomieszczeniu magazynu.

Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 (lampy fluorescencyjne)- 16 02 13*

Do tych odpadów zostały zaliczone zużyte źródła światła – świetlówki (rtęciówki i neonówki) Źródłem ich powstawania będą pomieszczenia socjalno – bytowe, biura, laboratorium itp. Zużyte świetlówki zbierane będą do opakowań oryginalnych, co zabezpiecza przed ich rozbiciem. Magazynowane będą na palecie drewnianej w oryginalnych opakowaniach w wydzielonej części budynku magazynu. Odpady po zgromadzeniu odpowiedniej ilości odbierane będą przez firmę posiadającą stosowne zezwolenia. Zużyte źródła światła będą transportowane w specjalnym kontenerze.

Odbierane będą przez specjalistyczną firmę posiadającą zezwolenie na transport i unieszkodliwianie/odzysk odpadów niebezpiecznych.

Baterie i akumulatory ołowiowe – 16 06 01*

Ten odpad jest wynikiem eksploatacji urządzeń i pojazdów. Będzie magazynowany selektywnie i przekazywany firmie posiadającej odpowiednie zezwolenie na odbiór i transport.

Zużyty węgiel aktywny – 19 01 10*

Ten odpad powstanie wyniku prowadzenia procesu oczyszczania spalin powstałych w wyniku termicznego przekształcania odpadów. Zużyty węgiel aktywny powstanie w wyniku dozowania węgla aktywnego w czasie oczyszczania gazów odlotowych. Odpad ten będzie zawracany do procesu spalania. Zatem nie przewiduje się aby on powstawał jako końcowy odpad z prowadzonego procesu w instalacji.

Opakowania z papieru i tektury, opakowania z tworzyw sztucznych, – 15 01 01, 15 01 02,

Odpady te tworzą: opakowania papierowe (worki, pudła tekturowe, np.) oraz opakowania z tworzyw sztucznych (pojemniki, worki, folia, np.). Magazynowane one będą selektywnie i przekazywane do ich wykorzystania.

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02 – 15 02 03

Powstawać będą podczas prac konserwacyjnych, porządkowych i remontowych prowadzonych na terenie ZTPO. Odpad ten gromadzony będzie workach foliowych i do czasu przekształcenia magazynowany w pomieszczeniu magazynu.

Odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04 – 19 03 05

Zestalanie i chemiczna stabilizacja przy użyciu środków wiążących i substancji stabilizującej. Przed procesem odpad niebezpieczny magazynowany w szczelnych zamkniętych zbiornikach. Po procesie zestalania i stabilizacji – tymczasowe magazynowanie w budynku odpadów po procesowych.

Odpady przeznaczone do zestalania i stabilizacji to:

– odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych

– popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne

– pyły z kotłów zawierające substancje niebezpieczne

Odpady te charakteryzują się wysoką koncentracją metali ciężkich i polichlorowanych dioksyn i furanów. Ze względu na swoja konsystencję (sypkość) musza być odpowiednio magazynowane, transportowane i unieszkodliwiane (składowanie głębokie) – D3.

Dla rozpatrywanego przedsięwzięcia zastosuje się proces zestalania i stabilizacji w celu przekształcenia tych odpadów w inne niż niebezpieczne. Proces zestalania i stabilizacji będzie prowadzony na terenie przedsięwzięcia.

Żużle i popioły paleniskowe – 19 01 12

Odpad ten po procesie spalania jest odpadem innym niż niebezpieczny. Wymaga to jednak okresowego potwierdzenia badaniami laboratoryjnymi wykonanymi przez akredytowane laboratorium zgodnie z zakresem badań określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie warunków, w których uznaje się, że odpady nie są niebezpieczne (Dz. U. z 2004r., Nr 128, poz.1347).

Odpad będzie wykorzystany jako materiał budowlany (odzysk) w przypadku uzyskania aprobaty technicznej lub w przypadku nie spełnienia norm budowlanych deponowany na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne np. jako warstwa inercyjna, przesypki. Szacuje się, że około 5 % odpadu może nie spełnić norm budowlanych w celu pełnienia roli kruszywa.

Metale żelazne i nieżelazne – 19 12 02 i 19 12 03

Odpady te powstaną podczas procesu ich odzysku ze strumienia przywożonych odpadów komunalnych oraz z procesu ich odzysku z żużli i popiołów paleniskowych. Odzyskane odpady metali magazynowane będą selektywnie i przekazywane do ich wykorzystania – R14

Inne niewymienione odpady – 19 01 99

Będą to odpady technologiczne inne niż niebezpieczne z grupy 19 01, które będą gromadzone selektywnie i przekazywane przeważnie do ich unieszkodliwiania np. balast obojęty.

Niesegregowane (zmieszane ) odpady komunalne – 20 03 01

Będą to odpady powstałe w wyniku pracy i bytowania pracowników zatrudnionych w ZTPOK. Odpady te będą gromadzone w kontenerze a następnie zagospodarowania we własnym zakresie.

Wszystkie ww. odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne przekazywane na zewnątrz ZTPOK będą przekazywane firmom posiadającym stosowne decyzje i zezwolenia na ich odbiór, transport oraz utylizacje lub unieszkodliwianie.

Odpady procesowe jak i eksploatacyjne przed przekazaniem do unieszkodliwienia lub odzysku będą magazynowane w budynku (magazynie) odpadów poprocesowych w specjalnie przygotowanych kontenerach. Wyjątkiem będą odpady typu Odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04 – 19 03 05, które będą po procesie zestalenia i stabilizacji gromadzone w hali (zestalania, stabilizacji) w specjalnie wydzielonej kwaterze oddzielonej ścianami w w/w hali, odpowiednio zabezpieczonej. Szacuje się, że jednorazowo na terenie planowanej inwestycji zapewni się możliwość czasowego magazynowania odpadu o kodzie 19 03 05 w ilości około 1650 Mg/rok (5 % rocznej emisji).

Zasady i metody gospodarowania odpadami

Tabela 9.38. Zasady i metody gospodarowania odpadami

Kod

Rodzaj

Przykładowe zasady gospodarowania

Przykładowe metody gospodarowania

1

2

3

4

Odpady niebezpieczne

13 01 10* 13 02 05*

13 02 08*

Mineralne oleje hydrauliczne, mineralne oleje silnikowe i smarowe,

odzysk

R9

13 05 02*

Szlamy z odwadniania olejów w separatorach

unieszkodliwianie

D5

15 02 02*

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi – zużyte czyściwo, filtry tkaninowe

Odzysk/ unieszkodliwianie

R1/ D10,D16

16 02 13*

Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 (lampy fluorescencyjne)-

odzysk

R4

16 06 01*

Baterie i akumulatory ołowiowe

odzysk

R4,R6,R14

19 01 10*

Zużyty węgiel aktywny

odzysk

R1

15 01 01

15 01 02

Opakowania z papieru i tektury, opakowania z tworzyw sztucznych

odzysk

R14

15 02 03

Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny
do wycierania i ubrania ochronne inne
niż wymienione w 15 02 02

odzysk

R1

19 03 05

Odpady stabilizowane inne niż wymienione w 19 03 04

unieszkodliwianie

D3

19 01 12

Żużle i popioły paleniskowe

odzysk

R14,R15

19 12 02 19 12 03

Metale żelazne i nieżelazne

odzysk

R14

19 01 99

Inne niewymienione odpady

unieszkodliwianie

D1

20 03 01

Niesegregowane (zmieszane ) odpady komunalne

odzysk

R1

Gospodarka odpadami w ZTPOK, dzięki zastosowanej technologii, pozwoli na minimalizację odpadów, które powinny zostać przekazane do unieszkodliwienia.

Z odpadów komunalnych przyjmowanych na teren instalacji do termicznego przekształcania powstawać będzie przede wszystkim ciepło i energia elektryczna, zaś emisja do powietrza z instalacji spalania jest monitorowana i sterowana, co zapewnia bezpieczeństwo i kontrolę procesu termicznego przekształcania dostarczanych odpadów komunalnych

Największe ilości powstających odpadów podprocesowych stanowią żużle (około 145 000 Mg/rok). Dzięki zastosowaniu procesu waloryzacji żużla około 95% tej masy będzie podlegało odzyskowi. Natomiast powstające odpady niebezpieczne będą, poprzez zastosowany proces ich stabilizacji, przekształcane w odpady inne niż niebezpieczne i kierowane na składowiska posiadające odpowiednie zezwolenie na ich deponowanie.

Pozostałe odpady wytwarzane w wyniku procesów technologicznych oraz powstające przede wszystkim podczas eksploatacji maszyn i urządzeń przekazywane będą firmom zewnętrznym posiadającym odpowiednie zezwolenia i decyzje na ich odbiór i transport w celu odzysku bądź unieszkodliwienia.

Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania należy stwierdzić, że gospodarka odpadami w ZTPOK jest zaplanowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie, pozwalający na minimalizację ilości wytwarzanych odpadów i zagospodarowania jak najbliżej miejsca ich wytworzenia.

Patrząc na zagadnienie w szerszym kontekście, należy podkreślić że realizacja przedsięwzięcia odgrywa niezwykle istotną rolę w rozwiązaniu problemu gospodarki odpadami dla Miasta.

9.5. Oddziaływanie na powierzchnię ziemi, gleby

W fazie eksploatacji nie przewiduje się prowadzenia żadnych wykopów ani ingerencji w powierzchnię ziemi. Biorąc pod uwagę proponowaną technologię termicznego przekształcania odpadów, system oczyszczania spalin, rozwiązania z zakresu gospodarki odpadami na terenie zakładu, które zapewnią przestrzeganie standardów ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem, nie przewiduje się wpływu na zanieczyszczenie gleb spowodowanego eksploatacją ZTPOK.

9.6. Oddziaływanie na krajobraz

W granicach obszaru opracowania i najbliższej okolicy nie ma powierzchni z atrakcyjną rzeźbą terenu, pagórków, punktów widokowych oraz miejsc z atrakcyjnym widokiem w skali dalekiej i panoramicznej.

Jest to typowy krajobraz antropogeniczno – techniczny (technokrajobraz). Cała jego powierzchnia (także terenów przylegających) podlega silnym oddziaływaniom antropogenicznym, związanym z działalnością człowieka W ramach realizacji inwestycji powstaną bryły nowych obiektów o charakterze przemysłowym wraz z kominem linii termicznego przekształcania. Nowe obiekty nie wpłyną na pogorszenie jakości krajobrazu tym bardziej, że jest to teren przemysłowy. W celu poprawy walorów krajobrazowych terenu inwestycyjnego, plan zagospodarowania terenu uzupełni się o projekt zagospodarowania wolnych miejsc.

9.7. Oddziaływanie na ludzi, faunę i florę

Rozpatrując zagadnienie w szerokim kontekście obszarowym, realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie z korzystnym oddziaływaniem na człowieka oraz świat zwierzęcy i roślinny. Ujęcie gospodarki odpadami w Rudzie Śląskiej w dobrze zorganizowany system, którego najistotniejszym elementem będzie ZTPOK pozwoli na bezpieczniejsze dla zdrowia ludzkiego gospodarowanie odpadami niż np. ich składowanie czy kompostowanie odpadów zmieszanych.

Jak wykazała analiza oddziaływania projektowanej inwestycji na powietrze oraz klimat akustyczny (czyli potencjalnie zakresy, w których możliwe jest największe oddziaływanie inwestycji pośrednio lub bezpośrednio na organizmy żywe) dotrzymane zostaną rygorystyczne normy dopuszczalnej emisji i imisji, a zatem eksploatacja planowanej inwestycji nie będzie w sposób istotny oddziaływać negatywnie na ludzi, zwierzęta i rośliny.

W przypadku normalnej eksploatacji ZTPOK nie stwarza zagrożenia dla warunków zdrowia i życia ludzi mieszkających w jego sąsiedztwie, jak również przebywających na jego terenie.

Na wypadek wystąpienia awarii przewidziane są zabezpieczenia (m.in. samoczynne przerwanie załadunku odpadów do pieca, awaryjne dysze dopalania). Proces jest w znaczącym stopniu zautomatyzowany, także i w takich sytuacjach wykluczona jest możliwość zagrożenia.

Pracowników instalacji obowiązywać będzie regulamin zakładowy oraz zasady BHP, dostosowane do specyfiki funkcjonowania ZTPOK i zapewniające bezpieczeństwo ich pracy.

Rozpatrując zagadnienie eksploatacji ZTPOK w Rudzie Śląskiej w szerokim kontekście obszarowym, realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie z korzystnym oddziaływaniem na człowieka oraz świat zwierzęcy i roślinny. Ujęcie gospodarki odpadami w dobrze zorganizowany system, którego najistotniejszym elementem będzie spalarnia odpadów pozwoli na bezpieczniejsze dla zdrowia ludzkiego, flory oraz fauny gospodarowanie odpadami niż np. ich składowanie czy kompostowanie odpadów zmieszanych.

Jak wykazała analiza oddziaływania projektowanej inwestycji na powietrze oraz klimat akustyczny (czyli potencjalnie zakresy, w których możliwe jest największe oddziaływanie inwestycji pośrednio lub bezpośrednio na organizmy żywe) dotrzymane zostaną rygorystyczne normy dopuszczalnej emisji i imisji, a zatem eksploatacja planowanej inwestycji nie będzie w sposób istotny oddziaływać negatywnie na zwierzęta i rośliny.

W przypadku normalnej eksploatacji ZTPOK nie stwarza zagrożenia dla warunków zdrowia i życia ludzi mieszkających w jego sąsiedztwie, jak również przebywających na jego terenie.

Na wypadek wystąpienia awarii przewidziane są zabezpieczenia (m.in. samoczynne przerwanie załadunku odpadów do pieca, awaryjne dysze dopalania). Proces jest w znaczącym stopniu zautomatyzowany, także i w takich sytuacjach wykluczona jest możliwość zagrożenia.

Obecnie w instalacjach termicznego przekształcania odpadów stosowane są skuteczne metody ograniczania emisji zanieczyszczeń. Systemy oczyszczania gazów odlotowych w spalarniach odpadów na przestrzeni lat ulegały licznym modyfikacjom. W miarę rozwoju nauki dokonywał się równocześnie istotny postęp techniczny. W związku z tym emisja z ZTPOK będzie znacznie po niżej norm i standardów w tym zakresie.

Większym zagrożeniem dla świata roślin i zwierząt oraz bezpośrednio i pośrednio na zdrowie człowieka jest niekontrolowane spalanie odpadów (wypalanie, spalanie w piecach domowych). W procesie tym powstają m.in. dioksyny. Niekontrolowane procesy przetwarzania odpadów, a szczególnie ich spalanie w niewłaściwych warunkach stanowią wciąż podstawowe źródło dioksyn w środowisku. Ponadto proces składowania odpadów na przeznaczonych w tym celu wysypiskach, czy też kompostowanie organicznej części odpadów, a także spalanie odpadów i zachodzące podczas tego reakcje chemiczne są źródłem wielu substancji organicznych dostających się do atmosfery, wód gruntowych. Pozostają także na długie lata w glebie. Podstawowym źródłem dioksyn w organizmie człowieka jest pożywienie, szczególnie zawierające tłuszcz zwierzęcy. Zawartość dioksyn w tłuszczach roślinnych jest zdecydowanie niższa. Kwestia dioksyn istotna jest w jadalnych częściach roślin narażonych na kontakt z zawierającym dioksyny pyłem zawartym w powietrzu atmosferycznym. Przykładem mogą być jadalne liście roślin takich jak kapusta lub sałata. Rośliny uprawiane na wolnym powietrzu w terenach zanieczyszczonych przemysłowo są stale narażone na opad pyłu z powietrza zawierającego dioksyny.

Podczas takiego spalania powstają pyły, które odkładając się w glebie powodują szkodliwe dla zdrowia człowieka zanieczyszczenie metalami ciężkimi. Niezależnie od powyższego, w procesie spalania powstają związki chemiczne szkodliwe dla zdrowia i środowiska. I tak: przy spalaniu wszelkiego rodzaju tworzyw sztucznych powstają rakotwórcze dioksyny i furany oraz związki siarki. Toksyczne są już ich śladowe ilości. Są niezwykle trwałe i w organizmie ludzkim odkładają się w tkance tłuszczowej i wątrobie. Spalanie polichlorku winylu (PCV) składnika wykładzin podłogowych, folii, butelek (pety), rur, okładzin meblowych itp. powoduje wydzielanie trującego chlorowodoru. Spalanie maty, uszczelki, gąbki tapicerskiej, myjki zawierające poliuretan wydzielają cyjanowodór, jedną z najsilniejszych trucizn.

Nieobojętne dla środowiska jest także spalanie chwastów oraz resztek roślin po zbiorze warzyw, gałęzi oraz innych materiałów organicznych, zwłaszcza gdy są one wilgotne. Podczas spalania wydzielają bardzo dużo gryzącego dymu, zawierającego również szkodliwe dioksyny. Przy każdym procesie spalania powstaje trujący tlenek węgla, dwutlenek węgla przyczyniający się do globalnego efektu cieplarnianego oraz szkodliwy tlenek azotu.

9.8. Wpływ na obszary przyrodniczo cenne, w tym na Obszary Natura 2000

Omawiany obszar znajduje się poza granicami obszarów znajdujących się na liście obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 i obszarów specjalnych ochrony siedlisk Natura 2000.

Występowanie oraz charakterystyka obszarów chronionych położonych najbliżej miejsca inwestycji zostały przedstawione w rozdziale 8.

Uwzględniając specyfikę funkcjonowania ZTPOK, potencjalne oddziaływanie na obszary chronione mogłoby być związane z transportem zanieczyszczeń w powietrzu. Jednakże, jak wykazano w rozdziale dotyczącym oddziaływania na powietrze atmosferyczne, zastosowane technologie i zabezpieczenia są wystarczające dla spełnienia rygorystycznych norm jakości powietrza. Należy również założyć, że utworzenie sprawnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi opartym na ZTPOK wpłynie na uszczelnienie systemu, znaczące zmniejszenie powstawania dzikich wysypisk śmieci. Powinno to w sposób korzystny wpłynąć na stan jakości środowiska na obszarze objętym projektem, szczególnie w obrębie miasta.

Tak więc obecny stan jakości powietrza, jak również proponowane rozwiązania technologiczne, w tym głównie w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń z i dotrzymanie przez zakład norm jakości powietrza pozwalają wnioskować, że nie wpłynie on na pogorszenie stanu tych. Mając na uwadze iż zakład produkować będzie energię cieplną m.in. na potrzeby grzewcze dla mieszkańców, pozwoli to na zmniejszenie liczby lokalnych kotłowni, które, nie mając nowoczesnych systemów oczyszczania spalin wpływają w coraz istotniejszy sposób na zanieczyszczenie powietrza.

Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na obszary przyrodniczo cenne w tym obszary NATURA 2000.

9.9. Oddziaływanie na zabytki oraz dobra kultury i dobra materialne

Oddziaływanie opisywanej instalacji na zabytki lub dobra kultury mogłoby jedynie następować poprzez emisję zanieczyszczeń do powietrza.

Z punktu widzenia ochrony atmosfery nie istnieją specjalne wymagania co do ochrony obiektów zabytkowych oraz dóbr materialnych. Dotrzymanie ogólnych wymagań ochrony powietrza będzie więc oznaczać, że wpływ ZTPOK na ww. obiekty będzie znikomy i nie spowoduje pogorszenia ich ogólnego stanu.

Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na dobra materialne, dobra kultury oraz zabytki.

9.10. Oddziaływanie transgraniczne

W załączniku nr 1 do Konwencji o Ocenach Oddziaływania na Środowisko w kontekście Transgranicznym z lutego 1991 r. podpisaną w Espoo w Finlandii sprecyzowano rodzaje działalności mogące powodować oddziaływanie transgraniczne. Należą do nich m.in.:

  • rafinerie ropy naftowej,
  • elektrownie konwencjonalne i jądrowe,
  • kombinaty chemiczne,
  • autostrady, drogi szybkiego ruch, magistrale kolejowe i lotniska,
  • instalacje do usuwania odpadów przez spalanie, obróbkę chemiczną lub składowanie toksycznych i niebezpiecznych odpadów,
  • dużych baz zbiorników…..itp.

Ze względu na skalę oddziaływania instalacji na środowisko, oddziaływania transgraniczne nie będą miały miejsca. Planowana inwestycja nie będzie generować zanieczyszczeń i uciążliwości, których zasięg będzie przekraczał granice państwa.

Nie zachodzi więc potrzeba przeprowadzenia procedury OOS z udziałem krajów sąsiednich.

9.11. Oddziaływanie pól elektromagnetycznych

Planowana inwestycja nie będzie generować oddziaływań elektromagnetycznych szkodliwych dla środowiska. Źródłem pól elektromagnetycznych na terenie ZTPOK będą przede wszystkim separatory ferromagnetyków. Oddziaływanie pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez te urządzenia będzie miało jedynie lokalny charakter i przy zachowaniu warunków BHP pracy przy tych urządzeniach nie będą one również szkodliwie oddziaływać na zdrowie ludzi.

9.12. Poważne awarie przemysłowe

Zgodnie z zapisem art. 3 pkt.23 i 24 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 ze zmianami) przez pojęcie “poważnej awarii przemysłowej” rozumie się zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem.

Zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w zależności od rodzaju, kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie uznaje się za “zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii” albo za “zakład o dużym ryzyku wystąpienia awarii” (art.248 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Zakwalifikowanie zakładu do jednej z wyżej określonych kategorii następuje zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 roku w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. Nr 58 z 2002 rok, poz. 535 ze zmianami).

Z przeprowadzonej, zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 roku w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej wynika, że w trakcie eksploatacji instalacji do prowadzenia procesu termicznego unieszkodliwiania odpadów będą wykorzystywane substancje niebezpieczne których obecność w może ten zakład kwalifikować do zakładów zwiększonego lub dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Są to następujące substancje:

  • hydrazyna, fosforan III sodu, roztwór chlorowodoru stosowane w procesie
  • uzdatniania wody,
  • olej opałowy służący do wspomagania procesu spalania.

Przewidywane roczne zużycie tych substancji i materiałów wyniesie:

  1. Hydrazyna – 4,9 Mg
  2. Fosforan III sodu – 8,15 Mg
  3. Roztwór chlorowodoru – 35 Mg
  4. Olej opalowy – 242 000 dm3

Karty charakterystyk wymienionych substancji zostały zamieszczone w załączniku nr 6.

Zgodnie z rozporządzeniem o tym czy dany zakład/instalacje należy zaliczyć do zakładów zwiększonego lub dużego ryzyka decyduje ilość substancji znajdujących się w zakładzie w danej chwili (substancje magazynowane). Wszystkie wymienione materiały i substancje będą magazynowane na terenie w ilościach mniejszych niż to przewiduje przedmiotowe rozporządzenie Ministra Gospodarki i będą to następujące ilości:

  1. Hydrazyna – do 0,3 Mg
  2. Fosforan III sodu – do 0,5 Mg
  3. Roztwór chlorowodoru – do 5,0 Mg
  4. Olej opałowy – do 5,0 Mg

W przypadku gdy znajdujące się w zakładzie poszczególne substancje niebezpieczne nie występują w ilościach wyższych lub równych odpowiednim ich ilościom określonym w kolumnie 4 i 5 tabeli 1 rozporządzenia lub odpowiednim ich ilościom w kolumnie 2 lub 3 tabeli 2 stosuje się określoną w rozporządzeniu zasadę sumowania.

I tak w przypadku ZTPOK odpowiedni wynik z sumarycznego wzoru z rozporządzenia dla przypadku zaliczenia zakładu do zakładu zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej będzie następujący:

0,3/50 + 0,5/50 + 5,0/50 + 5,0/50 = 0,006 + 0,001 + 0,100 + 0,100 = 0,207

Ponieważ wynik tego sumowania jest mniejszy od 1,0 to instalacja TPOK nie może być zaliczona do zakładu o zwiększonym ryzyku, ani tym bardziej do zakładu dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Wszystkie zbiorniki oraz miejsca magazynowania substancji niebezpiecznych będą odpowiednio zabezpieczone, wentylowane i oznaczone zgodnie z obowiązującymi wymogami. Zbiorniki będą posadowione na odpowiednich “tacach” mogących przejąć całą zawartość zbiornika w przypadku jego rozszczelnienia. W pobliżu magazynów substancji niebezpiecznych będzie się znajdował odpowiedni sprzęt i substancje neutralizujące, zgodnie z przepisami p.poż. Miejsca magazynowania będą zaprojektowane i wykonane w sposób hermetyczny zapewniający niekontrolowaną emisję do środowiska. Również sposób napełniania i opróżniania zbiorników przeznaczonych na magazynowanie tych substancji będzie zapewniał hermetyczność i eliminował skażenie środowiska, a w szczególności powierzchni ziemi i powietrza.

Fosa/bunkier na odpady będzie podzielona na sekcje, które w przypadku samozapłonu magazynowanych odpadów przed podaniem ich na ruszt kotła będą ograniczały “przerzut” ognia z jednej sekcji do drugiej. Hala wyładowcza i bunkier będą wyposażone w odpowiednie systemy zabezpieczające oraz systemy gaszące m.in. w klapy p.poź. odcinające dopływ powietrza i dozowanie odpadów do kotła/pieca.

Dla zabezpieczenia się przed potencjalnymi zagrożeniami wystąpienia samozapłonu odpadów przechowywanych w bunkrze stosuje się odpowiednie zabezpieczenia w formie dwustopniowej blokady przestrzeni bunkra. Dodatkowo w przestrzeni bunkra będą zainstalowane cyfrowe kamery termowizyjnych w stropie bunkra, które monitorować będą w określonym cyklu powierzchnię warstwy odpadów w bunkrze.

System automatycznego gaszenia musi być tak zaprojektowany, by po jego uruchomieniu można było powierzchnię składowanych odpadów pokryć warstwą piany.

Personel ZTPOK będzie odpowiednio przeszkolony zarówno w kwestii bezpiecznej eksploatacji wszystkich urządzeń i procesów technologicznych wchodzących w skład instalacji, jak również w sposobie zachowania się w sytuacjach awaryjnych. Cały zakład będzie wyposażony w systemy przeciwpożarowe oraz rozwiązania zapewniające jego bezpieczną pracę minimalizujące możliwość wystąpienia awarii.

Podstawowym i niezbędnym wyposażeniem ZTPOK będzie system wczesnego wykrywania i powiadamiania w przypadku powstania pożaru lub sytuacji potencjalnie stwarzającej możliwość poważnej awarii przemysłowej.

Agregat prądotwórczy będzie wyłącznie awaryjnym źródłem, zabezpieczającym dostawę energii elektrycznej w przypadku awarii sieci energetycznej. Zastosowany będzie zespół chłodzenia – mający za zadanie awaryjny odbiór ciepła produkowanego przez agregat (wymiennik płytowy separujący itp.), uruchamiany w sytuacji, gdy odbiór ciepła przez układ wody grzewczej nie będzie funkcjonował lub gdy będzie on niewystarczający.

W przypadku awarii zakładu, operator najszybciej jak to tylko praktycznie możliwe zmniejszy skalę eksploatacji lub przerwie eksploatację, aż do czasu przywrócenia warunków normalnych. Będzie musiał poinformować o zaistniałym problemie dostawców odpadów i przewidywanym czasie trwania awaryjnego wyłączenia instalacji.

Zarządzający ZTPOK powinien zidentyfikować możliwe sytuacje awaryjne i określić metody i środki przeciwdziałania skutkom awarii. Instalację należy wyposażyć w systemy automatyczne, przeciwdziałające zakłóceniom, powodujące zatrzymanie funkcjonowania instalacji w przypadku awarii lub przekroczeń dopuszczalnych poziomów emisji i tym samym ograniczające skutki awarii.

Podsumowując, przedmiotowej instalacji nie zalicza się do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku, ani tym bardziej do kategorii zakładów o dużym ryzyku.

Wystąpienie stanów awaryjnych cechuje bardzo niskie prawdopodobieństwo. Wynika to z faktu zaliczenia ZTPOK do obiektów energetycznych ujmowanych w planie krajowym. Jako taki, obiekt podlegać będzie rygorystycznym przepisom związanym z dozorem technicznym oraz okresowymi przeglądami i remontami.

9.12.1. Przykładowe zabezpieczenia na wypadek awarii przemysłowych

a) Bunkier/fosa na odpady będzie podzielona na sekcje, które w przypadku samozapłonu magazynowanych odpadów przed podaniem ich na ruszt kotła będą ograniczały “przerzut” ognia z jednej sekcji do drugiej. Hala wyładowcza i bunkier będą wyposażone w odpowiednie systemy zabezpieczające oraz systemy gaszące m.in. w klapy p.poź. odcinające dopływ powietrza i dozowanie odpadów do kotła/pieca.

b) ZTPOK będzie wyposażony w dwie dublujące się linie technologiczne. W przypadku wystąpienia awarii jednej z nich cały proces technologiczny będzie można prowadzić na drugiej autonomicznej linii.

c) ZTPOK będzie posiadł pełny monitoring parametrów procesowych oraz monitoring emisji gazów odlotowych do powietrza. W przypadku awarii proces będzie zatrzymywany i uruchamiany dopiero w momencie usunięcia awarii.

d) kanalizacja ZTPOK

System kanalizacyjny ZTPOK, będzie wyposażony w zbiornik buforowy (bezodpływowy) – pojemność ok. 50 m3. Zbiornik ten będzie wykorzystywany w przypadku awarii (np. pożar), w celu zabezpieczenia zakładu przed dopływem ścieków z gaszenia pożarów. W przypadku wystąpienia awarii (np. pożar) kanalizacją p.poż będą odprowadzane ścieki pożarowe do zbiornika. Zbiornik ten zabezpieczy kanalizację deszczową, sanitarną przed zanieczyszczeniem w trakcie awarii.

W wypadku pożaru magazynu reagentów procesowych (substancje niebezpieczne), w celu zabezpieczenia przed ściekami pożarowymi z tego segmentu technologicznego, zostanie wykonana kanalizacja p.poż i drugi zbiornik buforowy (bezodpływowy) – pojemność ok. 50 m3.

Ścieki w wypadku awarii (np. pożar) będą gromadzone w zbiornikach buforowych, a następnie wywożone z miejsca ich gromadzenia przez firmę uprawnioną do wywozu ścieków do punktu zlewnego wskazanego przez kompetentne podmioty.

e) Gospodarka odpadami w przypadku wystąpienia przestoju instalacji lub awarii

W przypadku wystąpienia awarii linii termicznego przekształcania ZTPOK oraz zapełnienia bunkra w ilości uniemożliwiającej dowożenie kolejnych partii odpadów komunalnych będą one transportowane do innych zakładów wchodzących w skład systemu gospodarki odpadami. Operator ZTPOK będzie musiał poinformować dostawców odpadów o zaistniałym problemie i przewidywanym czasie trwania usuwania awarii. Na terenie ZTPOK nie przewiduje się czasowego magazynowania odpadów komunalnych w obszarach innych niż bunkier na odpady.

ZTPOK będzie zakładem, który poprzez wykorzystywanie nowoczesnych i w pełni z automatyzowanych technologii, odpowiednio zabezpieczonym oraz zatrudniającym przeszkolonych pracowników, przyczyni się do poprawy stanu środowiska na obszarze Górnośląskiego Związku Metropolitalnego.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16