Raport o oddziaływaniu na środowisko – I wersja – maj 2010

15. ANALIZA MOŻLIWYCH KONFLIKTÓW SPOŁECZNYCH ZWIĄZANYCH Z PLANOWANYM PRZEDSIĘWZIĘCIEM ORAZ ZAGROŻENIA I KORZYŚCI DLA INNYCH UŻYTKOWNIKÓW ŚRODOWISKA

Doświadczenie wskazuje, że w czasie lokalizacji lub budowy inwestycji związanych z gospodarką odpadami towarzyszy ryzyko wystąpienia protestów i konfliktów społecznych.

Emocje budzi instalacja termicznego przekształcania odpadów, która jest mało rozpowszechniona, a dostępne informacje na jej temat w środkach masowego przekazu czy propagowane przez tzw. ekologów zazwyczaj sugerują jej szkodliwe oddziaływanie na ludzi

i środowisko. Spowodowane jest to głównie brakiem wiedzy o zasadach działania instalacji, o dopuszczalnych wartościach emisji zanieczyszczeń i nieznajomością procedur administracyjnych. Charakterystyczną, w takich sytuacjach jest postawa NIMBY(ang. Not In My Back Yard), zgodnie, z którą mieszkańcy rozumiejąc potrzebę powstania inwestycji, nie godzą się na usytuowanie jej w pobliżu miejsca zamieszkania.

W przypadku tego rodzaju inwestycji występuje także zjawisko nazywane jest przez socjologów „brakiem bezpieczeństwa ekologicznego”. Wśród mieszkańców powstaje zwykle poczucie zagrożenia stwarzane przez zastosowanie nowej technologii, której skutki nie są powszechnie znane.

Mieszkańcy nie zdają sobie sprawy, iż ochrona ich interesów jest zagwarantowana prawnie, m.in. na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Według art. 5 ust. 1 pkt. 9 ww. ustawy obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Ponadto, oddziaływanie inwestycji, w tym między innymi hałasu powinno się zamknąć w obrębie działki, na której przedsięwzięcie zostało zlokalizowane.

Dla planowanej inwestycji powyższe uwarunkowania zostaną spełnione. Usytuowanie inwestycji na obszarze elektrociepłowni jest rozwiązaniem w tym wypadku nie tylko korzystnym z ekonomicznego punktu widzenia, ale co może szczególnie ważne inwestycja poprawi, jakość stanu środowiska, gdyż zastąpi przestarzałą technologię spalania węgla kamiennego na nowoczesne spalanie odpadów.

Główna kwestią problematyczną w przypadku instalacji jest emisja zanieczyszczeń do atmosfery i symbolizujący ją komin, który w wielu przypadkach jest widoczny z dalszej odległości.

W społeczeństwie panuje przeświadczenie, że emisja z kominów instalacji przyczynia się do znacznego zanieczyszczenia środowiska i tym samym jest niezwykle szkodliwa dla ich zdrowia. Co ciekawe, praktyka spalania plastików, drewna impregnowanego lub lakierowanego zamiast węgla w paleniskach domowych, szeroko stosowana wśród mieszkańców korzystających z indywidualnych systemów ogrzewania nie spotyka się z podobnym sprzeciwem. Tymczasem, przy dostępnej wiedzy i stosowanych rozwiązaniach technologicznych termiczne przekształcanie odpadów jest najbezpieczniejszym sposobem ich utylizacji – emisja jest punktowa i łatwa do ujęcia w sprawny system oczyszczania.

Większą aprobatą społeczeństwa cieszą się, obecne w naszej rzeczywistości od kilkudziesięcioleci składowiska odpadów. Wspomniane składowiska zazwyczaj nie są odpowiednio zabezpieczone, zaś emisja z ich terenu, choć często niewidoczna, powoduje trudne do ograniczenia i kontrolowania rozprzestrzeniania się skażenie mikrobiologiczne, zagrożenie dla wód podziemnych i powierzchniowych, gleby, atmosfery itp., a więc pośrednio także dla zdrowia samych mieszkańców.

Celem uzyskania większej akceptowalności społecznej przedmiotowej inwestycji jest włączenie społeczeństwa do udziału w projekcie na jak najwcześniejszym jego etapie poprzez akcje informacyjne, spotkania, publikacje. Z praktyki wynika, że rozbudowanie pozainstytucjonalnych struktur dialogu ze społeczeństwem, włączenie inwestora w proces informowania i edukacji, zwiększenie roli organizacji pozarządowych, pozwala na zmniejszeniu obaw, a tym samym ułatwienie mediacji i znalezienie konstruktywnych rozwiązań w sytuacji potencjalnego konfliktu ze społeczeństwem.

Akceptacja społeczna dla podejmowanych działań jest ściśle uzależniona od zrozumienia potrzeby rozwiązania problemu gospodarki odpadami, zasad lokalizacji i funkcjonowania obiektów, mechanizmów ich oddziaływania na środowisko, w tym szczególnie na ludzi, metod oceny oddziaływania, a nader wszystko poczucia udziału w podejmowaniu decyzji.

Jednym z istotnych elementów prowadzonych w takich przypadkach kampanii PR jest element edukacji. Podstawowym zadaniem edukacji społeczeństwa jest obalenie mitów dotyczących termicznego przekształcania odpadów i jednoczesne przekazanie wiarygodnych informacji. Ponadto celem szeroko pojętej edukacji społeczeństwa powinien być wzrost świadomości odnośnie szkodliwości spalania odpadów w paleniskach domowych, oraz propagowanie dobrej praktyki postępowania z odpadami w gospodarstwach domowych.

W działania edukacyjne powinni być zaangażowani zarówno przedstawiciele organizacji pozarządowych, w tym szczególnie stowarzyszeń ekologicznych, jednostek naukowo-badawczych, gmin, jak i producenci energii. Korzystnie jest, jeśli w proces edukacji zaangażowane są osoby o ogólnie rozpoznawalnym autorytecie oraz specjalistycznej wiedzy. Poprzez edukację ekologiczną należy ukazywać pozytywne przykłady zrealizowanych inwestycji zarówno w Polsce, jak i w innych krajach.

Chcąc zaangażować społeczeństwo w proces podejmowania decyzji w ramach kampanii informacyjno-edukacyjno-informacyjnej zaplanowano niżej wymienione przedsięwzięcia:

  1. Konferencje prasowe dotyczące kolejnych etapów przygotowywania dokumentacji aplikacyjnej dla projektu. .
  1. Cykl spotkań konsultacyjnych z mieszkańcami potencjalnych lokalizacji.

Podczas spotkań prezentowana będzie idea budowy i eksploatacji zakładu termicznego przekształcania odpadów, analiza potencjalnych lokalizacji a co najważniejsze mieszkańcy bezpośrednio będą mogli wyrazić swoja opinię na temat planowanej inwestycji,

  1. Prezentacje kolejnych faz realizacji projektu dla Radnych Gmin GZM. Przekazywanie wiarygornych informacji radnym ww. ma niezwykle istotne znaczenie z uwagi na udroznienie przepływu informacji pomiedzy Radnymi a mieszkancami.
  2. Przygotowanie i dystrybucję materiału promocyjno-edukacyjnego multimedialnego.
  3. Przeprowadzenia badań socjologiczne – sondaż na temat opinii mieszkańców na temat planowanego przedsięwzięcia na losowej grupie mieszkańców. Zaplanowano przygotowanie „Mapy społeczna konfliktu”.

Wszystkie wyżej opisane działania służyć będą przekazaniu zainteresowanym grupom społecznym najważniejszych informacji na temat zakładanych wariantów lokalizacyjnych

i technologicznych dla systemu gospodarki odpadami dla Górnośląskiego Związku Metropolitalnego wraz z wyborem lokalizacji, dla ZTPOK oraz zebraniu opinii, uwag i propozycji mieszkańców dotyczących zaprezentowanych wariantów projektowych oraz włączenie zainteresowanych przedstawicieli mieszkańców do oceny wskazanych lokalizacji z punktu widzenia wybranych kryteriów – środowiskowych, techniczno-finansowych, społecznych, itp.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16